Το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τις μισθώσεις κατοικιών στην Ελλάδα ξεκαθαρίζει η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ), αναδεικνύοντας τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις ιδιοκτητών και ενοικιαστών γύρω από την υποχρεωτική τριετία και τις πρόωρες αποχωρήσεις.
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, η ελάχιστη διάρκεια μιας μίσθωσης κύριας κατοικίας είναι αυστηρά τα τρία έτη. Το χρονικό αυτό όριο δεσμεύει και τα δύο μέρη, ακόμη κι αν στο ιδιωτικό συμφωνητικό έχει αναγραφτεί μικρότερο διάστημα. Σύντμηση της τριετίας επιτρέπεται μόνο με μεταγενέστερη συμβολαιογραφική πράξη, η οποία πρέπει να υπογραφεί τουλάχιστον έξι μήνες μετά την έναρξη της αρχικής σύμβασης.
Σε περίπτωση που ο ενοικιαστής αποφασίσει να αποχωρήσει πριν τη συμπλήρωση της τριετίας χωρίς να συντρέχει σοβαρός λόγος (όπως ανωτέρα βία ή πραγματικά και νομικά ελαττώματα του ακινήτου), ο ιδιοκτήτης δικαιούται αποζημίωση ίση με τα υπολειπόμενα μισθώματα, εφόσον αποδείξει ότι υπέστη ζημία, όπως για παράδειγμα ότι το ακίνητο παρέμεινε κενό. Αν στο μισθωτήριο υπάρχει ειδική ρήτρα αποζημίωσης, αυτή εφαρμόζεται κανονικά, με την προϋπόθεση να μην κριθεί καταχρηστική. Αξίζει να σημειωθεί ότι καταγγελία για ιδιοκατοίκηση από την πλευρά του εκμισθωτή δεν υφίσταται πλέον ως νόμιμος λόγος πρόωρης λήξης.
Τι ισχύει για την εγγύηση και οι οδηγίες προς ενοικιαστές
Ένα από τα συχνότερα σημεία τριβής αφορά την εγγύηση. Η ΕΕΚΕ αποσαφηνίζει ότι ο ιδιοκτήτης έχει το δικαίωμα να κρατήσει την εγγύηση αποκλειστικά και μόνο για ανεξόφλητες οφειλές ή για την αποκατάσταση φθορών στο ακίνητο. Σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται η παρακράτησή της ως «ποινή» ή κυρώση για την πρόωρη αποχώρηση του μισθωτή.
Για την αποφυγή παρεξηγήσεων, η Ένωση συστήνει στους ενοικιαστές να διαβάζουν προσεκτικά κάθε όρο του συμβολαίου πριν υπογράψουν, να ενημερώνουν έγκαιρα εγγράφως τον ιδιοκτήτη για την πρόθεσή τους να αποχωρήσουν και να φροντίζουν ώστε στο μισθωτήριο να αναγράφεται πάντοτε το πραγματικό ποσό του ενοικίου.
Οι συστάσεις προς ιδιοκτήτες και η γραμμή υποστήριξης
Αντίστοιχα, οι ιδιοκτήτες ακινήτων καλούνται να συντάσσουν το μισθωτήριο συμβόλαιο με τη συνδρομή εξειδικευμένου νομικού, διασφαλίζοντας ότι όλοι οι όροι είναι σύμφωνοι με τον νόμο. Παράλληλα, κρίνεται απαραίτητο να ελέγχουν τακτικά την πορεία εξόφλησης των δαπανών του ακινήτου, όπως είναι οι λογαριασμοί ενέργειας, το νερό και τα κοινόχρηστα, ώστε να μην βρεθούν προ εκπλήξεων.
Για οποιοδήποτε πρόβλημα, αμφισβήτηση όρου ή ανάγκη καθοδήγησης, οι ενδιαφερόμενοι καταναλωτές μπορούν να επικοινωνούν άμεσα με την Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας, υποβάλλοντας τα ερωτήματα, τις αναφορές ή τις καταγγελίες τους προκειμένου να λάβουν έγκυρη υποστήριξη.
