Γράφει ο Βαγγέλης Κυριάκης…
Κλείσε την πόρτα με το σύρμα. Πιάσ’ το με το σύρμα. Φέρε ένα σύρμα. Αυτές οι εκφράσεις ανήκουν στις αμέτρητες παρόμοιες που αποτύπωναν τη χρήση του σύρματος στην καθημερινότητα της μεταπολεμικής υπαίθρου. Το σύρμα ήταν παντού. Ήταν μέσα κι έξω από το σπίτι, στα παπούτσια (για κορδόνια), στη ζακέτα (για κουμπιά), στο παντελόνι (για ζώνη), στην αυλή, στο παιχνίδι, στον δρόμο, στο κάρο, στον στάβλο, στα δεμάτια του θερισμού, στο καπίστρι των ζώων, στα χάμουρα που ζεύονταν, στο παλούκι που δένονταν, για την κουρελού που έκανε απάγκιο στη φωτιά που ψήνονταν το αρνί του Πάσχα, για τα ρούχα που άπλωναν οι νοικοκυρές, για τα λουκάνικα που απλώνονταν πάνω του τα Χριστούγεννα.
Τη μεγαλύτερη, όμως, ευεργεσία του χάριζε στα παιδιά. Η πρώτη ύλη για τα παιχνίδια μας. Και τι δεν φτιάχναμε με κομμάτια από σύρμα: κάρα, αυτοκινητάκια-καροτσάκια, καρότσες, αγκίστρια για να κατεβάζουμε τα κλαδιά με τα βερύκοκα και τα κορόμηλα, κρεμασμένοι στις σίτες, τους συρμάτινους φράχτες των αυλών. Ένα, όμως, σύρμα μάθαμε να φοβόμαστε: Αυτό που προεξείχε στο χώμα. Ήταν ύποπτο και επικίνδυνο, γιατί μπορεί να ήταν συνδεμένο με τον κρίκο από νάρκες, απομεινάρι της δεκαετίας του 1940. Αυτό μας τόνιζε, συνέχεια ο δάσκαλός μας ο Βασ. Τράντος. Ευτυχώς, δεν συνέβη στο χωριό μας κανένα κακό από νάρκες. Αντίθετα, το σύρμα μας συνόδευε πάντα ευεργετικά, γιατί έδινε πάντα την ωφέλιμη πλευρά του, ακόμα κι όταν ήταν δείγμα ανέχειας, στην οποία βέβαια δεν δίναμε σημασία, πρώτον γιατί δεν είχαμε άλλο μέτρο σύγκρισης, αφού λίγο πολύ όλοι είμαστε στο ίδιο καζάνι και δεύτερο, αφού χάρη σ’ αυτό βρίσκαμε πάντα λύση στις χειρωνακτικές ανάγκες μας. Το βρίσκαμε σε αφθονία αυτήν την εποχή του Αλωνάρη, όταν από τις πρέσες που έδεναν μπάλλες με τις καλαμιές από τις γκομπίνες ή τα από τις πατόζες, αφήνοντας πίσω σπασμένα κομμάτια. Αυτά μαζεύαμε και τα «αποθηκεύαμε» για ΄΄έχος΄΄. Ακόμα και σε περιπτώσεις που σήμερα ο νους μας δεν μπορεί να σκεφθεί, το σύρμα έδινε λύσεις. Έτσι, αν δεν ανήκε στο άμεσο οικογενειακό περιβάλλον η περίπτωση χρήσης του σύρματος, δεν θα μπορούσε κάποιος να πιστέψει το μέγεθος της ωφελιμότητάς του: Ο πατέρας δηλ. να έχει χρησιμοποιήσει σύρμα, αντί ζώνης, για να σφίξει το παντελόνι του τη μέρα του γάμου του! Το άκρον άωτον της ένδειας. Σε μια εποχή και κοινωνία που σέρνονταν στον πρώτο χρόνο της δεκαετίας του 1950 για να βγει από τα πέτρινα χρόνια, οι άνθρωποι ενώνονταν για να αντιμετωπίσουν τα δεινά μαζί, ελπίζοντας σε ένα καλύτερο μέλλον.
Και με αυτήν την ελπίδα άρχισαν να συνέρχονται, παρά τους λιμούς και τους σεισμούς που είχαν συμπληρώσει τα δεινά της επαρχίας μας. Στο χωριό εμφανίστηκαν τα πρώτα τρακτέρ που έσερναν τις θεριστικές μηχανές και όργωναν τα χωράφια με πολύινα αλέτρια, χαρίζοντας χρόνο και μειώνοντας τον μόχθο των αγροτών. Μαζί τους ο σιδεράς του χωριού δεν ακόνιζε μόνο το υνί του αλετριού ή τα δρεπάνια των θεριστών και τις κοσιές, αλλά έγινε και… μηχανικός. Το σιδεράδικο έγινε η αρχή και το τέλος των δραστηριοτήτων των χωριανών. Ο πολυμήχανος μπαρμπα-Θανάσης, με μόνιμο βοηθό τον μεγαλύτερο γιο και ‘’εποχιακούς’’, λόγω σπουδών, άλλους δύο, με το φυσερό, το αμόνι και τη βαριοπούλα του δεν άφηνε καμιά ζημιά στα γεωργικά μηχανήματα αθεράπευτη, σώζοντας τους φτωχούς εργάτες της γης από μεγαλύτερα, συχνά αβάσταχτα, έξοδα, για να αντικαταστήσουν με καινούρια τα καταπονημένα σιδερικά τους. Κι εμείς, τα παιδιά, έχοντας νιώσει την αγωνία των γονιών για τις δυσκολίες που προέκυπταν από μια αβαρία των μηχανημάτων, τους συνοδεύαμε στο σιδεράδικο, στο κέντρο του χωριού. Γεμάτοι περιέργεια παρακολουθούσαμε από μια απόσταση ασφαλείας τον ασκό του φυσερού να φουσκώνει και να ξεφουσκώνει, δυναμώνοντας τη φλόγα, και το πυρωμένο σίδερο να ξαπλώνεται στο αμόνι και να πλάθεται όπως έπρεπε με τις σφυριές από τα στιβαρά χέρια του λυγερόκορμου, αμίλητου και σχολαστικά αφοσιωμένου στην τέχνη του μπαρμπα-Θανάση.
Ήταν για την ηλικία μας η πρώτη γνωριμία με την τέχνη του σιδερά, που αποτελούσε το στήριγμα και την ελπίδα των γεωργών πατεράδων μας για να γλυτώσουν από περισσότερα έξοδα και έγνοιες, αν δεν κατάφερνε να επιδιορθώσει τις βλάβες των γεωργικών εργαλείων. Όμως, από αυτήν την προσήλωση μας αποσπούσε ο γιος του, ο Βασίλης. Παίρνοντας το γονίδιο του εφευρετικού πατέρα του και χωρίς να του επιτρέπεται να πλησιάζει στον κύριο χώρο του συνεργείου, είχε φτιάξει τη δική του δημιουργική φωλιά. Με κύρια ύλη το σύρμα και με κομμάτια τσίγκου που μάζευε από τα απομεινάρια της δουλειάς του πατέρα του, έστηνε διάφορα ομοιώματα γεωργικών μηχανημάτων: Τρακτέρ, καρότσες δεμένες στα τρακτέρ, κάρα και σούστες που τις έσερναν ομοιώματα αλόγων, ανθρώπινες σιλουέτες, σε μικρογραφίες, να κρατούν διάφορα εργαλεία και σε διάφορες στάσεις της γεωργικής δραστηριότητας.
Τέτοια έφτιαχνε και χάριζε στους στενούς φίλους του, ανάμεσα στους οποίους είχε κατατάξει και μένα, αν και μικρότερός του, ενώ σε άλλους τα πωλούσε για δεκάρες ή πενηνταράκια, ανάλογα το είδος. Αυτό, όμως που δεν πώλησε ήταν η περίφημη πατόζα, την οποία καμάρωνε, αλλά και κρατούσε σαν μυστικό της ευρεσιτεχνίας του. Ήταν η μικρογραφία μιας αλωνιστικής μηχανής, η οποία κινούμενη χειροκίνητα λειτουργούσε σαν μία πραγματική μηχανή: Την ‘’τάϊζες’’ με τα στάχυα, τα αλώνιζε και έβγαζε από αλλού το σιτάρι και από αλλού (από τον λουλά) το άχυρο. Έχοντας τα χαρακτηριστικά του πατέρα του, συγκεντρωνόταν και έβαζε σε λειτουργία το επίτευγμά του, όταν το παρουσίαζε στα έκπληκτα μάτια μας, και σπάνια σε μεγαλύτερους, γιατί εκείνοι τον επαινούσαν και αποστρέφονταν. από μετριοφροσύνη, τους επαίνους. Ακόμα και όταν έγινε τεχνικός διευθυντής σε μια από τις μεγαλύτερες βιομηχανικές εταιρείες της χώρας μας, η εφευρετικότητα, η δημιουργική τελειομανία του και η μετριοφροσύνη ήταν οι αρετές που τον κόσμησαν στην πετυχημένη επαγγελματική του, αλλά δυστυχώς σύντομη επίγεια ζωή του. Ο Βασίλης δεν σπούδασε σε ανώτατο πανεπιστημιακό χώρο, παρά στον ‘’Γουμενόπουλο’’, όπως ήταν η τρέχουσα ονομασία της τότε Τεχνικής Σχολής της Λάρισας, αλλά ήταν ο χώρος που του έδωσε τη δυνατότητα να αξιοποιήσει τις έμφυτες ικανότητές του στο έπακρο. Έτσι, η πορεία του είναι μια διαχρονική παρακαταθήκη για κάθε νέο: Να αξιοποιεί στο έπακρο τις ικανότητές του και να δημιουργεί απερίσπαστος, σε κάθε χώρο που θα βρεθεί, εντάσσοντας τα δημιουργήματά του στο πνεύμα της προσφοράς προς το κοινωνικό σύνολο.