Σε ένα από τα πιο ανησυχητικά φαινόμενα για το θαλάσσιο περιβάλλον της χώρας εξελίσσεται η ραγδαία εξάπλωση του λεονταρόψαρου. Πρόκειται για ένα ξενικό, εξωτικό είδος, το οποίο, όπως συνέβη και με την περίπτωση του λαγοκέφαλου, μεταβάλλει ριζικά την ισορροπία των βυθών στη Μεσόγειο, μετατρέποντας πλούσια οικοσυστήματα σε περιοχές με έντονα σημάδια ερημοποίησης.
Μέσα από τη βιντεοσκοπημένη καταγραφή του Μάρκου Βιδάλη στις ακτές της Μεσσηνίας, αποτυπώνεται ανάγλυφα το μέγεθος του προβλήματος, καθώς σε θαλάσσιους βυθούς που άλλοτε έσφυζαν από ζωή, πλέον παρατηρούνται σχεδόν αποκλειστικά συμπαγείς πληθυσμοί του συγκεκριμένου ψαριού
Ένας αχόρταγος θηρευτής χωρίς φυσικούς εχθρούς
Το λεονταρόψαρο χαρακτηρίζεται ως ένας ιδιαίτερα επιθετικός και αχόρταγος θηρευτής που καταβροχθίζει οτιδήποτε χωράει στο στόμα του, από σαργούς, μελανούρια και γόπες μέχρι μικρά καβούρια και γαρίδες. Η παρουσία του σε ανήλιαγες στοές και βράχια κατά χιλιάδες έχει οδηγήσει στον παραγκωνισμό των ντόπιων ειδών.
Παρά το γεγονός ότι ορισμένοι μεγάλοι θηρευτές της Μεσογείου, όπως οι ροφοί και οι συναγρίδες, αλλά και τα χταπόδια, έχουν αρχίσει να το εντάσσουν στη διατροφή τους, η φυσική αυτή καταστολή δεν επαρκεί. Η παράλληλη μείωση των πληθυσών των χταποδιών και των καλαμαριών, εξαιτίας και της δράσης των λαγοκέφαλων, επιτρέπει στο λεονταρόψαρο να πολλαπλασιάζεται ανεξέλεγκτα, ιδιαίτερα κατά τη θερινή περίοδο αναπαραγωγής.
Ο μηχανισμός του δηλητηρίου και η ανάγκη προσοχής
Το βασικό όπλο του λεονταρόψαρου είναι τα μεγάλα, εντυπωσιακά αγκάθια που φέρει στη ράχη και στο κάτω μέρος του σώματός του. Τα αγκάθια αυτά είναι καλυμμένα με μεμβράνες και περιέχουν ένα εξαιρετικά ισχυρό δηλητήριο. Η μεταφορά του δεν είναι απλή, αλλά αποτελεί μια μηχανική διαδικασία: τη στιγμή που το αγκάθι διαπερνά το δέρμα και σκίζει τη μεμβράνη, το δηλητήριο εκτοξεύεται απευθείας μέσα στην πληγή.
Αν και το τσίμπημα σπάνια αποβαίνει θανατηφόρο για τον άνθρωπο, προκαλεί έναν αβάσταχτο, οξύ πόνο και έντονο πρήξιμο που μπορεί να διαρκέσει για ημέρες, θυμίζοντας την επίδραση της μεγάλης δράκαινας ή της σκορπίνας. Για τον λόγο αυτό, η διαχείρισή του απαιτεί μεγάλη προσοχή, ειδικά κατά τη διαδικασία του ξεκαρφώματος ή του καθαρισμού. Οι έμπειροι αλιείς συνιστούν τη χρήση ειδικών κουβάδων προστασίας και το άμεσο κόψιμο όλων των αγκαθιών με ένα κουζινομάχαιρο, κρατώντας το ψάρι με ασφάλεια από το στόμα μόνο αφότου αυτό έχει ψοφήσει.
Από την οικολογική απειλή στο πιάτο των καλοφαγάδων
Παρά τον επιβλαβή χαρακτήρα του για το περιβάλλον, το λεονταρόψαρο κρύβει μια σημαντική θετική πλευρά που μπορεί να αποτελέσει και το κλειδί για τον περιορισμό του: είναι ένας εξαιρετικός γαστρονομικός μεζές. Το κρέας του είναι κάτασπρο, τρυφερό, πεντανόστιμο και καθαρίζεται πολύ εύκολα, καθώς τα λέπια του απομακρύνονται χωρίς ιδιαίτερο τρίψιμο.
Στον κόσμο της γαστρονομίας θεωρείται ήδη μια ανερχόμενη «γκουρμέ» επιλογή. Τα μικρότερα ψάρια είναι ιδανικά για τηγάνι, ενώ τα μεγαλύτερα, όταν μαγειρεύονται στη σχάρα ή στα κάρβουνα, προσφέρουν μια μοναδική γευστική εμπειρία που θυμίζει έντονα τη γεύση του καβουριού και της σκορπίνας. Η ενθάρρυνση της ερασιτεχνικής και επαγγελματικής αλιείας του, σε συνδυασσει με την ένταξή του στο καθημερινό τραπέζι, θεωρείται αυτή τη στιγμή ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να καθαρίσουν οι ελληνικοί βυθοί από αυτόν τον απρόσκλητο επισκέπτη.
Δείτε το βίντεο