Ασυνήθιστα χαμηλές για την εποχή θερμοκρασίες σημειώθηκαν στην Ελλάδα το διάστημα 1–3 Μαΐου 2026, εξαιτίας έντονης ψυχρής εισβολής που συνοδεύτηκε από εκτεταμένες χιονοπτώσεις σε πολλές περιοχές της χώρας. Σύμφωνα με ενημέρωση του ClimateHub του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, τα φαινόμενα αυτά οδήγησαν στην κατάρριψη θερμοκρασιακών ρεκόρ με βάση ιστορικά δεδομένα άνω του ενός αιώνα.
Οι μετρήσεις του ιστορικού κλιματικού σταθμού του Αστεροσκοπείου, που λειτουργεί αδιάλειπτα από το 1890 στον Λόφο Νυμφών (Θησείο), επιβεβαιώνουν την ένταση του φαινομένου. Η Πρωτομαγιά του 2026 καταγράφηκε ως μία από τις ψυχρότερες στην Αθήνα, με μέση θερμοκρασία 24ώρου 13,3 °C, καταλαμβάνοντας την 4η θέση στη σχετική κατάταξη των τελευταίων 135 ετών. Ψυχρότερη παραμένει η Πρωτομαγιά του 1944 (12,1 °C), ενώ ακολουθούν εκείνες του 1987 και 1988.
Στον αντίποδα, η θερμότερη Πρωτομαγιά που έχει καταγραφεί στο Θησείο ήταν το 2013, με τη θερμοκρασία να αγγίζει τους 31,8 °C, ενώ σε παρόμοια επίπεδα κινήθηκε και το 2012.
Ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες σημειώθηκαν και στις 2 και 3 Μαΐου 2026, με τις μέσες τιμές 24ώρου να κατατάσσονται στη δεύτερη θέση των ψυχρότερων ημερών για τις συγκεκριμένες ημερομηνίες από το 1890. Μάλιστα, στις 2 Μαΐου, η μέγιστη θερμοκρασία δεν ξεπέρασε τους 15,2 °C, τιμή που αποτελεί τη χαμηλότερη μέγιστη θερμοκρασία που έχει καταγραφεί ποτέ για τη συγκεκριμένη ημέρα.
Παρά τη φυσική μεταβλητότητα του κλίματος, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τέτοιου είδους ακραία φαινόμενα ενδέχεται να συνδέονται με την κλιματική αλλαγή. Η ασύμμετρη υπερθέρμανση του πλανήτη φαίνεται να επηρεάζει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία, μεταβάλλοντας την ένταση, τη γεωγραφική κατανομή και την εποχικότητα καιρικών συστημάτων, όπως οι ψυχρές και θερμές εισβολές.
Παράλληλα, τα μακροχρόνια δεδομένα δείχνουν σαφή ανοδική τάση της θερμοκρασίας τον μήνα Μάιο στην Αθήνα. Από τη δεκαετία του 1980 και μετά, η μέση θερμοκρασία αυξάνεται με ρυθμό 0,44 °C ανά δεκαετία, ενώ ακόμη μεγαλύτερη είναι η αύξηση στις ελάχιστες (νυχτερινές) θερμοκρασίες, που ξεπερνά τους 0,6 °C ανά δεκαετία.
Η συντήρηση του ιστορικού σταθμού, καθώς και η συλλογή και διασφάλιση της ποιότητας των δεδομένων, πραγματοποιείται από το Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Σημειώνεται ότι το ClimateHub αποτελεί την πρώτη εθνική πρωτοβουλία για την υλοποίηση των υπηρεσιών του Copernicus Climate Change Service (C3S) στην Ελλάδα, στοχεύοντας στην ανάπτυξη και εφαρμογή εξυπνων κλιματικών υπηρεσιών για την υποστήριξη του εθνικού σχεδιασμού.