Με ανάμεικτα συναισθήματα εξελίσσεται η φετινή συγκομιδή βάμβακος στα χωράφια της Λάρισας και της ευρύτερης Θεσσαλίας. Από τη μία πλευρά, η παραγωγή στα χωράφια αποδεικνύεται ικανοποιητική σε ποσότητες, όσο και σε ποιοτικά χαρακτηριστικά. Από την άλλη, οι τιμές που προσφέρουν τα εκκοκκιστήρια – βάσει διεθνής τιμής του προϊόντος – παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, εντείνοντας τον προβληματισμό των παραγωγών απέναντι στα αυξημένα καλλιεργητικά έξοδα.
Αυτές τις ημέρες έχει σχεδόν ολοκληρωθεί η συγκομιδή του πρώτου χεριού στο μεγαλύτερο μέρος του θεσσαλικού κάμπου, με ελάχιστες εξαιρέσεις που αφορούν όψιμες καλλιέργειες. Στα περισσότερα αγροτεμάχια οι στρεμματικές αποδόσεις ξεπερνούν τα 450 κιλά, επιβεβαιώνοντας ότι η χρονιά κινήθηκε ομαλά από πλευράς φυτοπροστασίας και ανάπτυξης των φυτών. Το παραγόμενο σύσπορο προϊόν διαθέτει καλή ποιότητα, ωστόσο η εικόνα αυτή δεν αποτυπώνεται στο οικονομικό αποτέλεσμα.
Στο κλείσιμο της Παρασκευής, όπως καταγράφει το ifarsala.gr, η διεθνής τιμή του βάμβακος στο Χρηματιστήριο Εμπορευμάτων της Νέας Υόρκης διαμορφώθηκε στα 80,39 σεντς ανά λίμπρα, ενώ η ισοτιμία ευρώ/δολαρίου έκλεισε στο 1,1202. Με βάση τα δεδομένα αυτά και τη σχετική αναγωγή, η θεωρητική τιμή του σύσπορου βάμβακος υπολογίζεται στα 0,506 ευρώ το κιλό (50,63 λεπτά). Στην πράξη, ωστόσο, οι πραγματικές τιμές που εισπράττουν οι παραγωγοί στην πύλη των εκκοκκιστηρίων κινούνται γύρω στα 48 λεπτά το κιλό.
Η διαφορά αυτή, σε συνδυασμό με το υψηλό κόστος παραγωγής και ιδιαίτερα τις τιμές του αγροτικού πετρελαίου που διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα, περιορίζει δραστικά τα περιθώρια κέρδους. Παράγοντες του κλάδου επισημαίνουν ότι με τέτοιες τιμές, ακόμη και οι υψηλές στρεμματικές αποδόσεις δύσκολα καλύπτουν το πραγματικό κόστος των καλλιεργητικών εισροών.
Η «μαύρη τρύπα» της νιτρορύπανσης και το «χαμένο» πριμ άνθρακα
Το οικονομικό αδιέξοδο επιτείνεται από το κενό των ενισχύσεων. Η παντελής απουσία ενεργού ή επαρκώς χρηματοδοτούμενου προγράμματος νιτρορύπανσης (Δράση Απονιτροποίησης) στερεί από τους παραγωγούς μια ζωτικής σημασίας ρευστότητα, η οποία παραδοσιακά στήριζε το εισόδημα σε περιόδους χαμηλών εμπορικών τιμών.
Την ίδια ώρα, το πολυδιαφημισμένο πρόγραμμα για τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα σε αρόσιμες καλλιέργειες, συνολικού ύψους 119,5 εκατ. ευρώ, αποτελεί – όπως ακούγεται στην αγορά – παρελθόν για το 2026, καθώς δεν λειτούργησε ποτέ. Παρά το γεγονός ότι είχε υπάρξει επίσημη προδημοσίευση από την πλευρά της κυβέρνησης, η προκήρυξη δεν εκδόθηκε ποτέ, αφήνοντας αναπάντητα ερωτήματα για το πώς σχεδιαζόταν να εφαρμοστεί στην πράξη ένα μέτρο που προοριζόταν να υποκαταστήσει τη νιτρορύπανση. Με τον τρόπο αυτό, η τρέχουσα προγραμματική περίοδος της ΚΑΠ 2023-2027 οδεύει προς την ολοκλήρωσή της χωρίς ενεργό πρόγραμμα στήριξης για τις συγκεκριμένες εκμεταλλεύσεις.
Προβληματισμός για τις βροχές
Την ίδια ώρα, έντονη ανησυχία προκαλεί στους αγρότες η αναμενόμενη μεταβολή του καιρού. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα προγνωστικά μετεωρολογικά στοιχεία, κυρίως αύριο την Τρίτη 13 Οκτωβρίου διαφαίνονται αξιόλογες βροχοπτώσεις στην περιοχή. Η εξέλιξη αυτή απειλεί να ανακόψει τον ρυθμό της συγκομιδής, καθώς υπό κανονικές συνθήκες μεγάλο μέρος των παραγωγών θα ολοκλήρωνε μέσα στις επόμενες ημέρες τη συλλογή και του δεύτερου χεριού, προτού υπάρξει κίνδυνος ποιοτικής υποβάθμισης του προϊόντος στα χωράφια.
Γ. Γ.