Το σύγχρονο αποτύπωμα της λαογραφικής κληρονομιάς της Λάρισας και της ευρύτερης περιοχής της Θεσσαλίας, μέσα από έναν ιδιαίτερο και μοναδικό “διάλογο” ανάμεσα σε επιλεγμένα αντικείμενα από τις συλλογές του Λαογραφικού Ιστορικού Μουσείου και έργα σύγχρονων δημιουργών, παρουσιάστηκε στα εγκαίνια της έκθεσης «27+26 Ίχνη χειρός για ένα Μουσείο», το απόγευμα της Παρασκευής, στο πλαίσιο των «Ημερών Λαογραφίας Γιώργος και Λένα Γουργιώτη».
«Η έκθεση σηματοδοτεί τη λαμπρή διαδρομή 53 ετών προσφοράς του Λαογραφικού Ιστορικού Μουσείου Λάρισας και εντάσσεται σε ένα σύνολο εκδηλώσεων, τις «Ημέρες Λαογραφίας Γιώργος και Λένα Γουργιώτη», έναν νέο, ισχυρό πολιτιστικό θεσμό που καθιερώνουμε από φέτος, σε συνεργασία και με χρηματοδότηση από την Περιφέρεια Θεσσαλίας. Έναν θεσμό με επίκεντρο τη βιωματική μάθηση, τη σύνδεση των γενεών και, φυσικά, τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία. Είναι ο δικός μας φόρος τιμής στους ανθρώπους που «έχτισαν» την πολιτιστική μας ταυτότητα. Κρατώντας ζωντανή αυτή την ανεκτίμητη κληρονομιά, κρατάμε ζωντανή την ίδια την ψυχή της πόλης μας», υπογράμμισε στον χαιρετισμό του ο Δήμαρχος Λαρισαίων και Πρόεδρος του ΛΙΜΛ, κ.Θανάσης Μαμάκος.
H περιοδική έκθεση «27+26 Ίχνη χειρός για ένα Μουσείο», σε επιμέλεια της Ίριδας Κρητικού και της Φανής Καλοκαιρινού, δημιουργεί έναν ιδιαίτερο διάλογο ανάμεσα σε 27 επιλεγμένα αντικείμενα από τις συλλογές του Μουσείου και 26 έργα σύγχρονων δημιουργών, συνδέοντας διαφορετικές εποχές, υλικά και τεχνικές. Ο αριθμός 53 που προκύπτει από αυτή τη συνάντηση παραπέμπει συμβολικά στα 53 χρόνια ζωής και παρουσίας του Λαογραφικού Ιστορικού Μουσείου Λάρισας.
Κοινός παρονομαστής της έκθεσης είναι το «ίχνος του χεριού»: η ανθρώπινη χειρονομία που ενώνει το χειροποίητο αντικείμενο της λαϊκής παράδοσης με το σύγχρονο έργο τέχνης και λειτουργεί ως φορέας μνήμης, γνώσης, ταυτότητας και δημιουργίας.
Στον χαιρετισμό του, ο Δήμαρχος Λαρισαίων, κ.Θανάσης Μαμάκος στάθηκε ακόμη στη μακρόχρονη προσφορά του Λαογραφικού Ιστορικού Μουσείου και στη σημασία της έκθεσης για τη σύνδεση της πολιτιστικής κληρονομιάς με τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία.
Ο Αντιπεριφερειάρχης Παιδείας, Ισότητας και Πολιτισμού, κ.Βασίλης Σίμος αναφέρθηκε στη στήριξη ανάλογων πολιτιστικών πρωτοβουλιών από την Περιφέρεια Θεσσαλίας μέσω του ΕΣΠΑ.
Ο Αντιδήμαρχος Διοίκησης και Αντιπρόεδρος του ΔΣ του Λαογραφικού Μουσείου, κ.Αριστείδης Καρτσαφλέκης, στον σύντομο χαιρετισμό του ευχαρίστησε τους συντελεστές της νέας περιοδικής έκθεσης «27+26 Ίχνη χειρός για ένα Μουσείο».
Στη φιλοσοφία της έκθεσης αναφέρθηκε η επιστημονική Διευθύντρια του ΛΙΜΛ, κ.Φανή Καλοκαιρινού, υπογραμμίζοντας ότι η έκθεση είναι αφιερωμένη στα 53 χρόνια του Μουσείου και οικοδομεί έναν δημιουργικό διάλογο ανάμεσα στα 27 παραδοσιακά χειροτεχνήματα της συλλογής και στις 26 σύγχρονες εικαστικές αναφορές, αναδεικνύοντας τη δημιουργική συνέχεια της παράδοσης.
Από την πλευρά της, η Ιστορικός Τέχνης, κ.Ίρις Κρητικού αναφέρθηκε στον τρόπο με τον οποίο συνδέθηκαν τα αντικείμενα των συλλογών με τα έργα των σύγχρονων καλλιτεχνών. Όπως επισήμανε, στόχος ήταν να δημιουργηθεί η αίσθηση ότι τα παλαιά αντικείμενα και τα νέα έργα ήταν «φτιαγμένα το ένα για το άλλο», παρότι τα περισσότερα από τα σύγχρονα έργα προϋπήρχαν, δημιουργώντας τελικά την εντύπωση μιας σχέσης που υπήρχε από πολύ παλιά.
Τα εγκαίνια πλαισίωσε μουσικά η χορωδία του Ενιαίου Ειδικού Επαγγελματικού Γυμνασίου και Λυκείου Λάρισας (ΕΝΕΕΓΥΛ).
Το «παρών» στα εγκαίνια της έκθεσης έδωσαν ακόμη, μεταξύ άλλων, οι Αντιδήμαρχοι Πολιτισμού, κ. Θωμάς Ρετσιάνης, Δημοτικής Αστυνομίας και Κυκλοφοριακών Παρεμβάσεων, κ. Κωνσταντίνος Αργυρόπουλος, η Δημοτική Σύμβουλος, κ.Άννυ Ψάρρα, η Διευθύντρια Ισραηλιτικής Κοινότητας, κ.Αλίνα Μωυσή, ο Προϊστάμενος Εφορείας Αρχαιοτήτων Λάρισας, κ.Γεώργιος Τουφεξής, η π.Προϊσταμένη Εφορείας Αρχαιοτήτων Λάρισας, κ.Σταυρούλα Σδρόλια, ο τέως Δήμαρχος Λαρισαίων, κ.Απόστολος Καλογιάννης, η Πρόεδρος Εφορευτικού Συμβουλίου Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης «Κων. Κούμας», Δρ. Ελένη – Μαρίνα Ξυνοπούλου, η πρ. Αντιπρόεδρος της Δημοτικής Πινακοθήκης, κ.Άννυ Αρχιμανδρίτου, ο Πρόεδρος Πολεμικού Μουσείου και Επίτιμος Διοικητής Σχολής Ικάρων, Αντιπτέραρχος (Ι) ε.α. Κωνσταντίνος Καραμεσίνης, ο Πατήρ Βησσαρίων, εκπρόσωποι πολιτιστικών, κοινωνικών και επιστημονικών φορέων και συλλόγων.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε παράλληλα ο σκηνοθέτης Πασχάλης Μάντης και η ομάδα του, παρουσιάζοντας ένα πρωτοποριακό project που «ζωντανεύει» τη λαϊκή μας παράδοση. Μέσα από τη χρήση προηγμένης τεχνολογίας ολογραμμάτων, οι επισκέπτες είχαν τη μοναδική ευκαιρία να δουν παραδοσιακούς τεχνίτες και λαϊκούς καλλιτέχνες να δημιουργούν μπροστά στα μάτια τους, προσφέροντας μια καθηλωτική εμπειρία που γεφυρώνει το παρελθόν με το μέλλον. Η τεχνολογία μετατρέπεται με αυτόν τον τρόπο σε ένα σύγχρονο μέσο αφήγησης, που δίνει νέα ζωή στις παραδοσιακές τέχνες και συμβάλλει στη γνωριμία των νεότερων γενεών με τη λαϊκή πολιτιστική κληρονομιά.
Εκδηλώσεις σήμερα και αύριο
Να σημειωθεί ότι οι «Ημέρες Λαογραφίας», μια τετραήμερη διοργάνωση αφιερωμένη στη λαογραφία, την παράδοση, τη χειροτεχνία, τη δημιουργία και τη ζωντανή πολιτιστική κληρονομιά συνεχίζονται μέχρι και αύριο, Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2026.
Το Λαογραφικό Ιστορικό Μουσείο ανοίγει τους χώρους και τις συλλογές του σε μικρούς και μεγάλους, προσεγγίζοντας τη λαϊκή παράδοση όχι ως ένα στατικό κομμάτι του παρελθόντος, αλλά ως έναν ζωντανό πολιτισμό που εξακολουθεί να εμπνέει, να μεταδίδεται και να επανανοηματοδοτείται μέσα από τη σύγχρονη δημιουργία.
Οι Ημέρες Λαογραφίας υλοποιούνται στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ «Θεσσαλία 2021–2027» της Περιφέρειας Θεσσαλίας με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σήμερα, Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου, το πρόγραμμα συνεχίστηκε το πρωί με το δεύτερο μέρος του βιωματικού εργαστηρίου για τον στολισμό της γαμήλιας κουλούρας, καθώς και το εργαστήριο για ενήλικες «Το ξύλο αφηγείται: κατασκευή, χρήση, συντήρηση και μουσειακή αφήγηση».
Το εργαστήριο προσεγγίζει το ξύλο όχι μόνο ως υλικό κατασκευής, αλλά και ως φορέα ανθρώπινης εργασίας, καθημερινής χρήσης, τεχνικής γνώσης και προσωπικής έκφρασης. Μέσα από τη συνάντηση της κατασκευής, της συντήρησης και της μουσειακής ερμηνείας, οι συμμετέχοντες καλούνται να δουν τα ξύλινα αντικείμενα του Μουσείου από μια διαφορετική οπτική και να ανακαλύψουν τις ιστορίες που αυτά μπορούν να αφηγηθούν.
Το απόγευμα ακολουθεί βιωματικό εργαστήριο υφαντικής από την Αρναία Χαλκιδικής για γονείς και παιδιά, σε συνεργασία με τον Σύλλογο Γυναικών Αρναίας Χαλκιδικής, δίνοντας τη δυνατότητα σε διαφορετικές γενιές να γνωρίσουν μια παραδοσιακή τεχνική μέσα από την άμεση συμμετοχή και τη δημιουργία.
Η ημέρα ολοκληρώνεται με τη θεατρική παράσταση «Πάτρια εδάφη», από τη Δραματική Σχολή – Νέο Ελληνικό Θέατρο του Γιώργου Αρμένη.
Την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου, οι δράσεις συνεχίζονται με βιωματικό εργαστήριο υφαντικής από την Αρναία Χαλκιδικής για ενήλικες, ενώ το απόγευμα ολοκληρώνεται το διήμερο εργαστήρι ζωγραφικής για ενήλικες.
Με αυτόν τον τρόπο, οι «Ημέρες Λαογραφίας» συνθέτουν ένα πρόγραμμα που επιχειρεί να αναδείξει τη λαογραφία ως πεδίο ζωντανής εμπειρίας, συμμετοχής και δημιουργικής επαναπροσέγγισης.
Οι παραδοσιακές τεχνικές, οι χειροτεχνικές δεξιότητες, τα έθιμα, τα αντικείμενα και οι πρακτικές που παρουσιάζονται κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ δεν αντιμετωπίζονται ως μουσειακά κατάλοιπα, αλλά ως πολιτιστικό κεφάλαιο που μπορεί να ενεργοποιηθεί στο παρόν και να μεταδοθεί στις επόμενες γενιές.
Παράλληλα, η παρουσία δημιουργών, τεχνιτών, εκπαιδευτών, καλλιτεχνών, συλλόγων και φορέων από διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας δημιουργεί ένα ευρύτερο δίκτυο ανταλλαγής γνώσεων και εμπειριών, φέρνοντας στο Μουσείο διαφορετικές τοπικές παραδόσεις και αναδεικνύοντας τον πλούτο και την πολυμορφία του ελληνικού λαϊκού
Οι «Ημέρες Λαογραφίας Γιώργος και Λένα Γουργιώτη» φιλοδοξούν να αποτελέσουν έναν ετήσιο θεσμό που θα αναδεικνύει τη λαογραφική κληρονομιά μέσα από μια σύγχρονη μουσειολογική ματιά.
Το Λαογραφικό Ιστορικό Μουσείο Λάρισας συνεχίζει, μέσα από τη διοργάνωση, να επενδύει στη βιωματική μάθηση, στη διαγενεακή μεταφορά της γνώσης, στην ανάδειξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς και στη σύνδεση του παρελθόντος με το παρόν.
Στόχος είναι το Μουσείο να λειτουργεί ως ένας χώρος συνάντησης ανθρώπων, ιστοριών και πολιτισμών· ένας χώρος όπου το αντικείμενο αποκτά ξανά φωνή και όπου η παράδοση δεν «φυλάσσεται» απλώς, αλλά ενεργοποιείται, μοιράζεται και συνεχίζει να παράγει νέες εμπειρίες και νέες αφηγήσεις.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ, το Μουσείο και η νέα περιοδική έκθεση θα είναι επισκέψιμα από τις 10:00 το πρωί έως το πέρας των απογευματινών δράσεων.
Η συμμετοχή στα βιωματικά εργαστήρια πραγματοποιείται κατόπιν δήλωσης συμμετοχής στο 2410 239446.
Η είσοδος στη θεατρική παράσταση είναι ελεύθερη.
Πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής στα εργαστήρια
Λαογραφικό Ιστορικό Μουσείο Λάρισας
«Γιώργος και Λένα Γουργιώτη»
Τηλ.: 2410 239446
Σάββατο 19/9
Απόγευμα
19:00 | Βιωματικό Εργαστήριο Υφαντικής από την Αρναία Χαλκιδικής για γονείς και παιδιά
Εισηγήτρια: Γιαννούση Ευγενία – Σύλλογος Γυναικών Αρναίας Χαλκιδικής
Διάρκεια: 1 ώρα και 30 λεπτά
Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 15
Δηλώσεις συμμετοχής
20:30 | Θεατρική Παράσταση «Πάτρια εδάφη»
Δραματική Σχολή – Νέο Ελληνικό Θέατρο του Γιώργου Αρμένη
Διάρκεια: 1 ώρα
Η είσοδος στην παράσταση είναι ελεύθερη.
Κυριακή 20/9
Πρωί
12:00 | Βιωματικό Εργαστήριο Υφαντικής από την Αρναία Χαλκιδικής για ενήλικες
Εισηγήτρια: Γιαννούση Ευγενία – Σύλλογος Γυναικών Αρναίας Χαλκιδικής
Διάρκεια: 1 ώρα και 30 λεπτά
Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 15
Απόγευμα
18:00 | Διήμερο Εργαστήρι Ζωγραφικής για ενήλικες – Β΄ μέρος
Εισηγητής: Τσάλτας Δημήτριος
Διάρκεια: 1 ώρα και 30 λεπτά
Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 20