Τέσσερις ρυθμίσεις έχουν στη διάθεσή τους όσοι έχουν οφειλές σε εφορία, ασφαλιστικά ταμεία και τράπεζες. Με το ιδιωτικό χρέος να ξεπερνά τα 210 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου 80 δισ. ευρώ αφορούν οφειλές σε τράπεζες και στους servicers, επιπλέον 79 δισ. ευρώ είναι το πραγματικό συνολικό ληξιπρόθεσμο χρέος στην εφορία, ενώ άλλα 52 δισ. ευρώ είναι οι οφειλές στα ασφαλιστικά ταμεία. Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, προκειμένου να αντιμετωπίσει το πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους, έχει δημιουργήσει ένα πλέγμα ρυθμίσεων ώστε να μπορούν όλοι οι οφειλέτες να επιλέξουν αυτή που θα τους βοηθήσει να τακτοποιήσουν τις ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες της Realnews, μέχρι στιγμής περισσότεροι από 7.000 οφειλέτες έχουν εντάξει τα χρέη τους στη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων, με το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης αλλά και τη διοίκηση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων να κρίνουν τη νέα ρύθμιση επιτυχημένη. Με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία που αφορούν τον μήνα Μάρτιο, μόνο στην εφορία έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές περίπου 4,8 εκατομμύρια πολίτες. Πρέπει ωστόσο να επισημανθεί ότι τον Μάρτιο ήταν η πληρωμή της πρώτης δόσης του ΕΝΦΙΑ.
Μάλιστα, μία από αυτές τις τέσσερις ρυθμίσεις, αυτή των 72 δόσεων, είναι νέα, ενώ και ο εξωδικαστικός μηχανισμός, με σημαντικές πλέον βελτιώσεις, βρίσκεται στη διάθεση των οφειλετών. Σημειώνεται ότι σε όλες τις ρυθμίσεις μπορούν να ενταχθούν μισθωτοί, συνταξιούχοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι, αγρότες, εργοδότες, επιχειρήσεις και λοιπά νομικά πρόσωπα.
Σύμφωνα με τη γενική γραμματέα Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, Θεώνη Αλαμπάση, «τα νέα μέτρα για το ιδιωτικό χρέος αποτελούν μια ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση που καλύπτει κάθε πτυχή της διαχείρισης των οφειλών, ενισχύοντας ουσιαστικά την προστασία των πολιτών και προσφέροντας περισσότερες δυνατότητες βιώσιμης ρύθμισης. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η ενεργοποίηση, από τις 21 Σεπτεμβρίου, της νέας δυνατότητας προστασίας της κύριας κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού. Πλέον, οι οφειλέτες θα μπορούν, μέσω της αποπληρωμής της αξίας της κύριας κατοικίας τους στο πλαίσιο της ρύθμισης, να διασφαλίζουν την προστασία της, συνδυάζοντας την κοινωνική μέριμνα με μια δίκαιη και βιώσιμη αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους».
Ακατάσχετος λογαριασμός
Παράλληλα, εδώ και λίγες εβδομάδες έχει δοθεί η δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού εφόσον έχει εξοφληθεί το 25% της οφειλής και έχουν ρυθμιστεί οι υπόλοιπες υποχρεώσεις. Επίσης έχει θεσπιστεί η αύξηση του ακατάσχετου τραπεζικού λογαριασμού από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ, προσφέροντας επιπλέον προστασία σε όσους αντιμετωπίζουν μέτρα αναγκαστικής είσπραξης. Σημειώνεται ότι 1,7 εκατομμύρια οφειλέτες έχουν βρεθεί υπό το καθεστώς των αναγκαστικών μέτρων είσπραξης, ενώ επιπλέον 2,3 εκατομμύρια πολίτες δύναται να βρεθούν το προσεχές διάστημα, εάν δεν είναι συνεπείς στις φορολογικές τους υποχρεώσεις. Υπενθυμίζεται μάλιστα ότι από το τέλος του Ιουλίου χιλιάδες φορολογούμενοι θα πρέπει να πληρώνουν και τον φόρο εισοδήματος και τον ΕΝΦΙΑ.
24 και 48 δόσεις
Η πάγια ρύθμιση της εφορίας είναι ο βασικός μηχανισμός για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών σε μηνιαίες δόσεις. Ειδικότερα, οι φορολογούμενοι μπορούν να εξοφλήσουν σε 24 δόσεις τακτικές οφειλές, όπως ο φόρος εισοδήματος, ο ΕΝΦΙΑ και ο ΦΠΑ. Σε έως 48 δόσεις μπορούν να αποπληρωθούν οφειλές, όπως ο φόρος κληρονομιάς, ο φόρος δωρεάς ή γονικής παροχής, οι οφειλές που προκύπτουν από φορολογικό έλεγχο ή άλλες έκτακτες αιτίες. Και στις δύο ρυθμίσεις η ελάχιστη μηνιαία δόση είναι 30 ευρώ, ενώ η αίτηση γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της myAADE. Οι μηνιαίες δόσεις επιβαρύνονται με επιτόκιο της τάξης του 4,34% για ρύθμιση οφειλών σε έως 12 δόσεις και 5,84% από 13 έως 48 δόσεις. Επίσης, οι οφειλέτες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η ρύθμιση χάνεται αν δεν πληρωθούν δύο συνεχόμενες δόσεις. Και για τις 24 αλλά και για τις 48 δόσεις η ελάχιστη μηνιαία δόση δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 30 ευρώ.
72 δόσεις
Σε ισχύ βρίσκεται και η ρύθμιση των 72 δόσεων, με τους οφειλέτες να έχουν προθεσμία μέχρι το τέλος του χρόνου να τακτοποιήσουν οφειλές τους στο Δημόσιο που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023. Η πλατφόρμα αναμένεται να ενεργοποιηθεί έως τις 20 Ιουνίου. Ετσι, όσοι έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές μέχρι το τέλος του 2023 θα μπορούν να τις ρυθμίσουν σε δόσεις και να τις αποπληρώσουν σε διάστημα έξι ετών. Οι νεότερες οφειλές θα πρέπει να ενταχθούν στην πάγια ρύθμιση των 24 ή των 48 δόσεων.
Προϋπόθεση είναι όταν υποβληθεί η αίτηση υπαγωγής οι οφειλές αυτές να μην αφορούν άλλο καθεστώς ρύθμισης. Το ελάχιστο ποσό της μηνιαίας δόσης δεν μπορεί να είναι μικρότερο από τα 30 ευρώ. Αν οι βεβαιωμένες οφειλές είχαν ρυθμιστεί, η συγκεκριμένη ρύθμιση θα πρέπει να έχει χαθεί έως τις 20 Απριλίου 2026. Επίσης θα πρέπει να έχουν υποβληθεί όλες οι δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας (έως και το φορολογικό έτος 2024), να μην υπάρχουν άλλες αρρύθμιστες ληξιπρόθεσμες οφειλές μετά τη συμπλήρωση ενός μήνα από την υπαγωγή στη ρύθμιση και να μην υπάρχει αμετάκλητη καταδίκη για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.
Οι αιτήσεις θα πρέπει να υποβάλλονται ψηφιακά, έως και τις 31 Δεκεμβρίου του 2026, στην ψηφιακή πύλη myAADE. Το πλεονέκτημα της ρύθμισης σε 72 δόσεις είναι ότι τίθεται σε ισχύ με την καταβολή της πρώτης δόσης, η οποία πρέπει να πραγματοποιηθεί μέσα σε τρεις εργάσιμες ημέρες από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης. Το μειονέκτημα της ρύθμισης είναι ότι αφορά μόνο παλαιά χρέη. Φυσικά για τις οφειλές του 2024 και του 2025 υπάρχει η πάγια δόση των 24 δόσεων.
Εξωδικαστικός μηχανισμός
Από τις 27 Ιουλίου έχει ανοίξει η πλατφόρμα για τον νέο εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών και για όσους έχουν οφειλές σε Δημόσιο και τράπεζες από 5.000 ευρώ και πάνω. Ειδικότερα, πλέον δίνεται η δυνατότητα σε περισσότερους από 1 εκατομμύριο οφειλέτες να ρυθμίσουν χρέη από 5.000 ευρώ μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού όταν μέχρι πρότινος για να μπει κάποιος στη ρύθμιση θα έπρεπε να είχε οφειλές άνω των 10.000 ευρώ. Οι οφειλέτες που θα θελήσουν να εισαχθούν στον νέο εξωδικαστικό μηχανισμό θα πρέπει να γνωρίζουν ότι μπορούν να ρυθμίσουν την οφειλή τους σε έως 240 μηνιαίες δόσεις για χρέη στα ασφαλιστικά ταμεία και εφορία και σε 420 μηνιαίες δόσεις για οφειλές σε τράπεζες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η μηνιαία δόση δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 50 ευρώ ανά πιστωτή. Δηλαδή, αν κάποιος χρωστά και σε τράπεζα και στην εφορία θα μπορεί να πληρώνει κατώτατη μηνιαία δόση 100 ευρώ. Συνεπώς, κάποιος που έχει 5.000 ευρώ οφειλές στην εφορία, για παράδειγμα, μπορεί να τις ρυθμίσει σε έως 100 δόσεις. Φυσικά ο αριθμός των δόσεων προκύπτει από τον αλγόριθμο του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών, ο οποίος λαμβάνει υπ’ όψιν τα εισοδηματικά και τα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη.
Επισημαίνεται ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός δεν περιορίζεται αποκλειστικά σε παλαιές φορολογικές οφειλές, αλλά αφορά τη συνολική ρύθμιση χρεών. Μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας, ο οφειλέτης υποβάλλει αίτηση, δηλώνει τα οικονομικά και περιουσιακά του στοιχεία και στη συνέχεια παράγεται πρόταση ρύθμισης με βάση τη δυνατότητα αποπληρωμής του.
Στον μηχανισμό μπορούν να ενταχθούν φυσικά πρόσωπα, επιχειρήσεις, ελεύθεροι επαγγελματίες και νομικά πρόσωπα, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις. Η διαδικασία έχει αυτοματοποιημένα χαρακτηριστικά ως προς τη συμμετοχή του Δημοσίου και των ασφαλιστικών φορέων. Το σημαντικότερο πλεονέκτημα του εξωδικαστικού μηχανισμού σε σχέση με τη ρύθμιση των 72 δόσεων είναι ότι μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να περιλαμβάνει μερική διαγραφή απαιτήσεων. Το σταθερό επιτόκιο 3% καθιστά τη ρύθμιση πιο ευνοϊκή σε σχέση με άλλες επιλογές. Ωστόσο, η διαδικασία είναι πιο σύνθετη και χρονοβόρα, καθώς απαιτεί συγκέντρωση οικονομικών στοιχείων και αναμονή μέχρι την έκδοση της πρότασης.
Σημειώνεται ότι ο οφειλέτης δεν γνωρίζει εξαρχής τον αριθμό των δόσεων και το τελικό ποσό, αφού αυτά προκύπτουν από τον αλγόριθμο. Επίσης, οι οφειλέτες που επιλέγουν τον εξωδικαστικό μηχανισμό πρέπει να συναινέσουν στην άρση του τραπεζικού και φορολογικού τους απορρήτου, ώστε οι πιστωτές, το Δημόσιο και ο ΕΦΚΑ να αποκτήσουν πλήρη εικόνα της οικονομικής τους κατάστασης.
Οφέλη
Στα οφέλη ένταξης στον εξωδικαστικό συγκαταλέγονται, μεταξύ άλλων, τα εξής:
- Αναστολή των μέτρων ατομικής και συλλογικής αναγκαστικής εκτέλεσης κατά του οφειλέτη εφόσον τηρείται η ρύθμιση.
- Πρόταση αναδιάρθρωσης του χρέους των ευάλωτων οφειλετών γίνεται κατ’ αρχάς υποχρεωτικά αποδεκτή από τις τράπεζες, τους servicers και το Δημόσιο.
- Υποχρέωση του πιστωτή να καταθέτει έγγραφη πρόταση ρύθμισης προς τον οφειλέτη τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό.
- Εκδοση αποδεικτικού φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας.
- Ρύθμιση των δανείων που έχουν εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου.
- Δυνατότητα διαγραφής βασικής οφειλής, τόκων, προστίμων και προσαυξήσεων.
Νέο πλαίσιο προστασίας
Την ίδια στιγμή, ένα πρόσθετο εργαλείο για την προστασία της κύριας κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού θα έχουν στη διάθεσή τους οι οφειλέτες από τις 21 Σεπτεμβρίου. Η ρύθμιση προβλέπει τον διαχωρισμό της πρώτης κατοικίας από τα υπόλοιπα χρέη ενός οφειλέτη και τη διάσωσή της μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, εκποιώντας παράλληλα την υπόλοιπη περιουσία του. Με τη νέα διάταξη θα μπορεί κάποιος να επιδιώξει την προστασία μόνο της πρώτης του κατοικίας, επιτυγχάνοντας χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις για τη ρύθμιση που την αφορά. Η ύπαρξη ενός εξοχικού ή άλλων ακινήτων δεν θα επιβαρύνει τη μελλοντική ρύθμιση, καθώς τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία θα εκποιηθούν μέσω της διαδικασίας του πλειστηριασμού για την αποπληρωμή των υπόλοιπων οφειλών.
Αύξηση ρυθμίσεων
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, σημαντικό ορόσημο κατέγραψε τον Ιούλιο ο εξωδικαστικός μηχανισμός, καθώς οι ρυθμίσεις ξεπέρασαν τα 20 δισ. ευρώ από την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας. Συνολικά, μέχρι το τέλος Ιουλίου, έχουν ολοκληρωθεί 66.578 ρυθμίσεις, οι οποίες αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές ύψους 20,19 δισ. ευρώ. Μέσα στον Ιούλιο πραγματοποιήθηκαν 2.164 νέες επιτυχείς ρυθμίσεις, ύψους 511 εκατ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας στην πράξη τη σταθερά ανοδική πορεία του μέτρου.
Κοινωνική προστασία
Θετικό πρόσημο συνεχίζει να διατηρεί η συμμετοχή των οικονομικά ευάλωτων νοικοκυριών. Τον Ιούλιο πραγματοποιήθηκαν 271 ρυθμίσεις για οικονομικά ευάλωτους οφειλέτες, εκ των οποίων 26 αφορούν άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ). Παράλληλα, μέσω του μέτρου της προκαταβολής, ανεστάλησαν 603 πλειστηριασμοί, εξασφαλίζοντας ουσιαστική προστασία της περιουσίας και της κύριας κατοικίας των οφειλετών.
