-Καθημερινά πολίτες παίζουν τη ζωή τους κορώνα – γράμματα για να φτάσουν στον προορισμό τους
-Η «Ε» ανοίγει τον φάκελο της υπόθεσης
-Η μελέτη, η Περιφέρεια, ο Δήμος και ο «Ντάνιελ»
Ρεπορτάζ: Γιώργος Γκαντέλος – Κώστας Γκιάστας
Πόσο απέχει η Λάρισα από τα Φάρσαλα; Με μαθηματικό υπολογισμό η απόσταση είναι 45 χιλιόμετρα σ’ έναν δρόμο που θεωρητικά ενώνει τις δύο πόλεις. Στην ουσία, όμως, είναι ο δρόμος που τις χωρίζει, καθώς είναι ένα πραγματικό μαρτύριο. Μια μόνιμη πηγή κινδύνου, που γεμίζει άγχος και αγωνία τους πολίτες και επί της ουσίας αδικεί μια πόλη δεκάδων χιλιάδων πολιτών, βάζοντας εμπόδια στην όποια ανάπτυξή της. Η «Ε» ανοίγει εκ νέου τον φάκελο μιας… χιλιοταλαιπωρημένης υπόθεσης. Καταγράφει τα δεδομένα, το ιστορικό των ενεργειών, τα έργα που είναι σε εξέλιξη και τις απόψεις που υπάρχουν τόσο από την πλευρά του Δήμου όσο και της Περιφέρειας Θεσσαλίας. Το πρώτο σημαντικό στοιχείο είναι πως ο οδικός άξονας μοιάζει εγκλωβισμένος στη δεκαετία του ’70. Σε όλο το μήκος του καταγράφεται μια καθημερινότητα γεμάτη από σοβαρές παραβάσεις και κατασκευαστικές ελλείψεις που αυξάνουν κατακόρυφα τις πιθανότητες ατυχήματος.
Αντικανονικές προσπεράσεις και υψηλές ταχύτητες, ακόμη και εντός του
οικιστικού ιστού των χωριών
Την ίδια ώρα υπάρχει και η οδηγική αυθαιρεσία των αντικανονικών προσπεράσεων, οι οποίες επιχειρούνται ακόμη και μέσα στα χωριά απ’ όπου διέρχεται ο δρόμος, κι όταν αυτός συνδυάζεται με τις εκτός ορίου ταχύτητες, τότε το πρόβλημα μεγαλώνει. Τα τροχαία ατυχήματα πληθαίνουν ανησυχητικά. Το ίδιο και τα δυστυχήματα. Γεμίζει ο δρόμος εικονοστάσια. Ζωές που χάνονται άδικα σε έναν δρόμο «γκιλοτίνα». Στενός για τον όγκο των οχημάτων που εξυπηρετεί. Οποιοδήποτε ανθρώπινο λάθος, ένας κακός χειρισμός ή μια ξαφνική μηχανική βλάβη μπορεί ανά πάσα στιγμή να πυροδοτήσει μια φονική καραμπόλα, καθώς σχεδόν κανείς οδηγός δε διαθέτει τα απαραίτητα περιθώρια ελιγμού ή προσωρινής στάθμευσης. Όλα παρατημένα στην τύχη.
Μαζί με τα τροχαία πληθαίνουν και τα εικονοστάσια στο δρόμο Λάρισας-Φαρσάλων
«Είμαστε εκατοντάδες εργαζόμενοι που κινούμαστε καθημερινά από και προς τα Φάρσαλα για να φτάσουμε στις εργασίες μας», εξηγεί μητέρα – εργαζόμενη στην «Ε» και συνεχίζει λέγοντας πως «δεν είμαστε μόνο εμείς. Είναι και οι πολίτες που χρησιμοποιούν τον δρόμο για την εξυπηρέτηση των καθημερινών τους αναγκών. Όλη αυτή η κατάσταση είναι ουσιαστικά υποβάθμιση της ποιότητας ζωής μας. Νιώθουμε ώρες – ώρες πολίτες δεύτερης κατηγορίας…», εξηγεί με παράπονο. Όταν, μάλιστα, προσπαθεί να συγκρίνει το τι γίνεται στην υπόλοιπη Περιφερειακή Ενότητα, τότε η απογοήτευσή της γίνεται ακόμα πιο έντονη. «Η Λάρισα συνδέεται με τις υπόλοιπες μεγάλες επαρχιακές πόλεις του νομού μέσω σύγχρονων, πολυδιαφημισμένων και ασφαλών οδικών αρτηριών. Τα Φάρσαλά μας, όμως, παραμένουν στην απομόνωση» και θυμάται εκείνες τις υποσχέσεις που άκουγε τόσα χρόνια: «Όλοι, όμως, περιορίστηκαν τελικά στα λόγια…».
Οι έντονες καθιζήσεις του οδοστρώματος αποτελούν μόνιμη πηγή κινδύνου
για τους καθημερινούς χρήστες του οδικού δικτύου
ΟΙ ΠΑΓΙΔΕΣ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ
Η γεωγραφική θέση του οδικού δικτύου, το οποίο διασχίζει τον κατ’ εξοχήν παραγωγικό ιστό του νομού, προσθέτει επιπλέον βαθμούς επικινδυνότητας ανάλογα με την εποχή. Τον χειμώνα με τις βροχοπτώσεις ο δρόμος μεταβάλλεται σε μια διαρκή παγίδα ολισθηρότητας, καθώς οι παρακείμενες αγροτικές εκτάσεις «κατεβάζουν» μεγάλες ποσότητες από φερτά υλικά, λάσπη και χώμα. Ο έλεγχος των οχημάτων γίνεται ακόμα πιο δύσκολος… Κι όταν φτάνει η περίοδος της συγκομιδής, η κατάσταση επιδεινώνεται δραματικά. Η συνύπαρξη στον ίδιο στενό χώρο εκατοντάδων επιβατικών αυτοκινήτων με βαρέα αγροτικά μηχανήματα, τρακτέρ και υπερφορτωμένες πλατφόρμες δοκιμάζει καθημερινά τις αντοχές και την υπομονή των οδηγών. Η μεγάλη διαφορά ταχύτητας μεταξύ των οχημάτων, σε συνδυασμό με την πλήρη έλλειψη ενός παράπλευρου οδικού δικτύου, δημιουργεί δύο επιλογές: Είτε την πολύωρη και ψυχοφθόρα αναμονή είτε μια προσπέραση που ίσως αποδειχθεί μοιραία.
Δεν είναι, όμως, μόνο τα ατυχήματα και τα δυστυχήματα. Είναι και το βαρύ οικονομικό και κοινωνικό κόστος. Ο δρόμος αυτός αποτελεί και μια διαρκή οικονομική «αιμορραγία» για το δημόσιο ταμείο. Πρόκειται για ένα δίκτυο παλαιάς σχεδίασης, το οποίο μελετήθηκε για να εξυπηρετεί τα κυκλοφοριακά δεδομένα και τα φορτία άλλων εποχών, με αποτέλεσμα να είναι εντελώς αδύνατο να ανταποκριθεί στις σύγχρονες απαιτήσεις. Λόγω αυτής της αδυναμίας, το οδόστρωμα παρουσιάζει συνεχείς και εκτεταμένες φθορές. Αυτό αναγκάζει τους αρμόδιους φορείς να προχωρούν σε αποσπασματικές εργασίες συντήρησης και πρόχειρα μπαλώματα κάθε τρία με τέσσερα χρόνια.
Σε πολλά σημεία ο δρόμος έχει «σαμαράκια»
Ο Καραμανλής, ο «Ντάνιελ» και ο Ταχιάος…
Για πολλά χρόνια, η εκάστοτε εξουσία κρυβόταν πίσω από το ότι δεν υπήρχε ολοκληρωμένη μελέτη. Η Περιφέρεια Θεσσαλίας, πριν από μερικά χρόνια, ανέλαβε τελικά την πρωτοβουλία, απέσπασε το σχετικό δικαίωμα από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, επικαιροποίησε τα τεχνικά δεδομένα και απέστειλε τον φάκελο πίσω στην Αθήνα, αναμένοντας την ένταξη του έργου σε κάποιο χρηματοδοτικό εργαλείο. Στις 24 Φεβρουαρίου του 2023 είχε βρεθεί στη Λάρισα ο πρωθυπουργός κ. Κυριάκος Μητσοτάκης μαζί με όλους τους υπουργούς. Στην παρουσίαση του αναπτυξιακού προγράμματος για τη Θεσσαλία του 2030 οι υποσχέσεις ήταν πολλές. Ο τότε υπουργός Μεταφορών και Υποδομών κ. Κώστας Αχ. Καραμανλής είχε υποσχεθεί πως η κατασκευή του δρόμου θα ξεκινήσει σύντομα. Σε συνεντεύξεις με πολιτικά πρόσωπα της περιοχής έγιναν συζητήσεις για χρηματοδοτικά εργαλεία για την ανακατασκευή του δρόμου, είτε μέσω ένταξης στο Ταμείο Ανάκαμψης, εάν είναι εφικτό, είτε μέσω ΣΔΙΤ, πρόταση που ο κ. Καραμανλής δήλωσε ότι θα εξετάσει. Ωστόσο, η μοιραία ανατροπή ήρθε το φθινόπωρο του 2023. Η επέλαση της καταστροφικής κακοκαιρίας «Daniel» ισοπέδωσε τις υποδομές της Θεσσαλίας, υποχρεώνοντας την Πολιτεία να ανακατευθύνει το σύνολο των διαθέσιμων κονδυλίων προς την άμεση αποκατάσταση των πληγεισών περιοχών και να αφήσει για ακόμα μία φορά την ανακατασκευή του δρόμου Λάρισας – Φαρσάλων εκτός χρηματοδοτικού κάδρου. Μετά τον «Ντάνιελ», στις 11 Μαΐου του 2024, βρέθηκαν στη Λάρισα ο υπουργός Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης με τον υφυπουργό Υποδομών, Νίκο Ταχιάο. Σε ερώτηση που έγινε στον δεύτερο για το τι θα γίνει τελικά, απάντησε πως τον δρόμο τον έφαγε… ο «Ντάνιελ», καθώς χρειάζονται περισσότερα από 200 εκατομμύρια ευρώ. Ψάχνουν, δήλωσε, πώς μπορούν να τα εντάξουν σε κάποιο πρόγραμμα.
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ: Ό,τι κάνουμε, το κάνουμε μόνοι μας…
«Η Περιφέρεια Θεσσαλίας χωρίς καμία επιπλέον χρηματοδότηση προσπαθεί να αποκαταστήσει την οδική ασφάλεια του εθνικού και επαρχιακού δικτύου με πόρους από το δικό της ΠΔΕ και τις άοκνες προσπάθειες των στελεχών των τεχνικών υπηρεσιών», δηλώνει στην «Ε» η αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλίας κ. Μαρία Γαλλιού. «Η Περιφερειακή Αρχή υπό τον Δημήτρη Κουρέτα κάνει πράξη τη δέσμευσή μας ότι θα εκσυγχρονίσουμε το οδικό δίκτυο που είναι στην αρμοδιότητά μας υπέρ της ασφάλειας των πολιτών. Καθημερινά αποδεικνύουμε έμπρακτα πως η προάσπιση της ασφάλειας του οδικού δικτύου είναι στο επίκεντρο των πολιτικών μας και θα συνεχίσουμε με αμείωτους ρυθμούς σε αυτήν την κατεύθυνση. Η Περιφέρεια Θεσσαλίας στέκεται δίπλα στους πολίτες της περιοχής του Δήμου Φαρσάλων και στο δίκαιο αίτημά τους για την πλήρη αναβάθμιση της οδού. Βάσει της μελέτης που εκπονήθηκε από την Περιφέρεια Θεσσαλίας, όμως η υλοποίηση του έργου δεν μπορεί να ενταχθεί στα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία της Περιφέρειας, αλλά απαιτείται κρατική χρηματοδότηση».
ΔΗΜΟΣ ΦΑΡΣΑΛΩΝ: Να εξεταστούν όλες οι επιλογές
«Ο νέος δρόμος Λάρισας – Φαρσάλων αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αναπτυξιακές εκκρεμότητες για ολόκληρη την επαρχία μας. Δεν αφορά μόνο τη βελτίωση των μετακινήσεων. Αφορά την ασφάλεια των πολιτών, την εξυπηρέτηση χιλιάδων εργαζομένων και φοιτητών-τριών, τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα και των επιχειρήσεων, αλλά και τη συνολική αναπτυξιακή προοπτική της περιοχής», σημειώνει στην «Ε» ο δήμαρχος Φαρσάλων κ. Μάκης Εσκίογλου. Το έργο αυτό βρίσκεται εδώ και πολλά χρόνια στη δημόσια συζήτηση, χωρίς, όμως, να έχει γίνει το αποφασιστικό βήμα που περιμένει η τοπική κοινωνία, εξηγεί και συμπληρώνει πως: «Οι κάτοικοι της επαρχίας Φαρσάλων έχουν κουραστεί να ακούν ότι πρόκειται για έργο μεγάλης σημασίας. Αυτό που χρειάζονται πλέον είναι συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και πολιτική βούληση. Αν το συνολικό κόστος αποτελεί σημείο εμπόδιο για την άμεση υλοποίηση, τότε αξίζει να εξεταστούν όλες οι διαθέσιμες επιλογές. Η τμηματική κατασκευή του νέου άξονα, με προτεραιότητα στα τμήματα που είναι ώριμα και μπορούν να δημοπρατηθούν, θα μπορούσε να δώσει διέξοδο και να βάλει το έργο σε τροχιά υλοποίησης. Λύσεις υπάρχουν λοιπόν, αρκεί να υπάρχει και η απαιτούμενη πολιτική βούληση». Εν κατακλείδι, αναφέρει πως: «Η περιοχή μας ζητά τα αυτονόητα. Ζητά έναν σύγχρονο και ασφαλή δρόμο, αντάξιο των αναγκών της και της συμβολής της στην ανάπτυξη της Θεσσαλίας. Πού πρέπει να επικεντρωθεί κάθε προσπάθεια. Ως Δήμος Φαρσάλων θα επιμείνουμε μέχρι την τελική δικαίωση, δηλώνοντας αρωγοί με κάθε μέσο, σε κάθε προσπάθεια προς τη σωστή κατεύθυνση».
Τι έργα έγιναν και ποια αναμένονται
Σύμφωνα με την Περιφέρεια Θεσσαλίας, στο πλαίσιο της προτεραιότητας που δίνει η διοίκησή της «σε έργα και παρεμβάσεις που ενισχύουν την ασφάλεια του οδικού δικτύου», κατά το έτος 2024-2025 εκτελέστηκαν εργασίες συντήρησης (ασφαλτόστρωση και διαγράμμιση) της Εθνικής Οδού 3 (Λάρισα – Φάρσαλα). α) Από την έξοδο του οικισμού της Νίκαιας έως και τη διασταύρωση για Σοφό και β) από την κοινότητα των Χαλκιάδων έως την είσοδο του Δήμου Φαρσάλων, με τμηματικές παρεμβάσεις, συνολικού μήκους 7.000 μ., και ολοκληρώθηκαν αποκαταστάσεις μειώσεων της φέρουσας ικανότητας και ασφαλίσεων στην υποδομή και τα πρανή του οδικού άξονα που παρουσίαζαν εκτεταμένες καταστροφές και επικινδυνότητα. Ταυτόχρονα, στο συγκεκριμένο οδικό τμήμα με υπόδειξη της Περιφέρειας Θεσσαλίας τοποθετήθηκαν ιστοί οδοφωτισμού από την παράκαμψη των Φαρσάλων έως και τον Σιδηροδρομικό Σταθμό των Φαρσάλων (2.000 μ.) και στις στροφές των Χαλκιάδων (1.000 μ.), με σκοπό την ολική αναβάθμιση της οδικής ασφάλειας του εν λόγω άξονα. Σύμφωνα πάντα με την Περιφέρεια, ήδη έχει δημοπρατηθεί το νέο έργο συντήρησης του οδικού δικτύου του Νοτίου Τομέα (περιοχή Δήμου Φαρσάλων), το οποίο βρίσκεται στο στάδιο της ανάδειξης αναδόχου και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τους οδικούς άξονες Λάρισα-Φάρσαλα προς Δομοκό και Φάρσαλα-Βόλο, μέρος του συνολικού προϋπολογισμού 10.000.000,00 ευρώ για την Π.Ε. Λάρισας. Επιπρόσθετα, έχει εκδοθεί νέα πρόσκληση για υποβολή προτάσεων έργων συντήρησης του οδικού δικτύου, συνολικού προϋπολογισμού 8.000.000,00 ευρώ, τμήμα του οποίου αφορά και την Εθνική Οδό 3 (Λάρισα-Φάρσαλα).