Η ραγδαία εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) έχει φέρει νέα δεδομένα και στον χώρο του κυβερνοεγκλήματος, με τις τηλεφωνικές απάτες να γίνονται ολοένα και πιο εξελιγμένες. Οι ειδικοί σε θέματα ψηφιακής ασφάλειας κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, καλώντας τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στις επαφές τους, καθώς οι επιτήδειοι πλέον χρησιμοποιούν την τεχνολογία για να «κλωνοποιήσουν» φωνές και να εξαπατήσουν ανυποψίαστα θύματα.
Ειδικότερα, η Ρέιτσελ Ρίκαρντ Στράους, οικονομική συντάκτρια της Daily Mail, σε άρθρο της περιγράφει πώς γίνεται η διαδικασία. Όπως περιγράφει σε σχετικό άρθρο της, όταν δέχεται κλήση από άγνωστο αριθμό, απαντά αλλά παραμένει απόλυτα σιωπηλή μέχρι να συστηθεί ο συνομιλητής της. Μπορεί η συγκεκριμένη τακτική να φαντάζει αρχικά αγενής – δεδομένου ότι πίσω από μια άγνωστη κλήση μπορεί να κρύβεται ένα γνώριμο πρόσωπο – ωστόσο αποτελεί μια αποτελεσματική ασπίδα προστασίας απέναντι στην τεχνική της κλωνοποίησης φωνής (voice cloning). Με τη μέθοδο αυτή, οι απατεώνες χρειάζονται μόλις λίγα δευτερόλεπτα ηχογράφησης για να δημιουργήσουν ένα πιστό ψηφιακό αντίγραφο της φωνής. Στη συνέχεια, το χρησιμοποιούν για να καλέσουν συγγενείς ή φίλους, ζητώντας χρήματα με διάφορες προφάσεις ή σκηνοθετώντας καταστάσεις κινδύνου.
Η απειλή αναμένεται να λάβει μεγαλύτερες διαστάσεις τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της βρετανικής Financial Conduct Authority (FCA), η Τεχνητή Νοημοσύνη θα ενισχύσει σημαντικά τις απάτες και τους κυβερνοκινδύνους έως το 2030, καθιστώντας τους ταχύτερους, φθηνότερους, πιο μαζικούς και εξαιρετικά πειστικούς. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο κατά το προηγούμενο έτος στο Ηνωμένο Βασίλειο καταγράφηκαν περισσότερες από τέσσερα εκατομμύρια περιπτώσεις οικονομικής απάτης, με τις συνολικές απώλειες να αγγίζουν τα 1,3 δισεκατομμύρια λίρες.
Η εποχή που οι πολίτες μπορούσαν να προσπαθήσουν να κρατήσουν τους απατεώνες στη γραμμή για να τους ξεγελάσουν ή να καθυστερήσουν τη δράση τους, έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Όπως εξηγεί η κ. Στράους, μια τέτοια προσπάθεια σήμερα είναι μάταιη και δυνητικά επικίνδυνη. Αφενός, το λογισμικό επιτρέπει την ταυτόχρονη πραγματοποίηση αμέτρητων κλήσεων και αφετέρου, ο επιπλέον χρόνος ομιλίας δίνει στους δράστες άφθονο υλικό για να κλωνοποιήσουν τη φωνή του ίδιου του θύματος. Η μόνη ασφαλής κίνηση είναι το άμεσο κλείσιμο του τηλεφώνου.
Για την προστασία από αυτούς τους νέους κινδύνους, οι ειδικοί προτείνουν τη δημιουργία μιας «μυστικής» λέξης ή φράσης ασφαλείας μεταξύ των μελών της οικογένειας και των στενών φίλων, η οποία θα επιβεβαιώνει την ταυτότητά τους σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Παράλληλα, εφιστούν την προσοχή στα παραπλανητικά μηνύματα (email και SMS) που δήθεν προέρχονται από τράπεζες ή οργανισμούς. Η Τεχνητή Νοημοσύνη επιτρέπει στους απατεώνες να εξαλείφουν τα ενδεικτικά ορθογραφικά και συντακτικά λάθη που πρόδιδαν παλαιότερα τις κομπίνες, δημιουργώντας άψογα και απολύτως εξατομικευμένα μηνύματα. Επομένως, σε περίπτωση αμφιβολίας, η απευθείας επικοινωνία με τους επίσημους φορείς είναι επιβεβλημένη.
Όπως επισημαίνει και ο καθηγητής του Πανεπιστημίου UC Berkeley και επιστημονικός σύμβουλος της GetReal Security, Χάνι Φαρίντ, τα βασικά προειδοποιητικά σημάδια (red flags) παραμένουν σταθερά: εάν ο συνομιλητής προσπαθεί να δημιουργήσει αίσθηση κατεπείγοντος, θέτει προθεσμίες, σας ζητά να μην πείτε σε κανέναν τι συμβαίνει ή απαιτεί τη μεταφορά μεγάλων χρηματικών ποσών με ασυνήθιστους τρόπους, η υποψία της απάτης είναι βάσιμη.
Σε κάθε περίπτωση αναφοράς σε ατύχημα, τραυματισμό ή έκτακτη ανάγκη συγγενικού προσώπου, η πρώτη κίνηση πρέπει να είναι η απευθείας επικοινωνία με το ίδιο το άτομο πριν προχωρήσετε σε οποιαδήποτε άλλη ενέργεια. Εάν μάλιστα τα περιστατικά ενοχλήσεων είναι επαναλαμβανόμενα, κρίνεται απαραίτητη η άμεση ενημέρωση των αστυνομικών αρχών.