Τη νέα υγειονομική απειλή που εμφανίστηκε με την μορφή πιθανής επιδημίας από χανταϊό (hantavirus), σε κρουαζιερόπλοιο στον Ατλαντικό Ωκεανό παρακολουθεί στενά ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), τονίζοντας πως ο κίνδυνος για το ευρύτερο κοινό παραμένει χαμηλός και πως δεν απαιτείται η επιβολή περιορισμών στα ταξίδια.
Στο κρουαζιερόπλοιο καταγράφηκαν συνολικά έξι κρούσματα, εκ των οποίων μόνο το ένα έχει επιβεβαιωθεί εργαστηριακά πως αφορά χανταϊό, ενώ τρεις ασθενείς πέθαναν.
Πρώτα κατέληξε εντός του πλοίου ένας 70χρονος Ολλανδός τουρίστας, ενώ νόσησε και η γυναίκα του ηλικίας 69 ετών που μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο του Γιοχάνεσμπουργκ και πέθανε λίγες ημέρες μετά.
Νοσούν ακόμα τρία άτομα, εκ των οποίων δύο είναι μέλη του πληρώματος, με τον ΠΟΥ να συντονίζει την επιχείρηση για την περίθαλψη των ασθενών και την σταδιακή εκκένωση του κρουαζιερόπλοιου. Για την ώρα, το κρουαζιερόπλοιο παραμένει αγκυροβολημένο στα ανοιχτά της Πράϊα που είναι η πρωτεύουσα του Πράσινου Ακρωτηρίου, με τους επιβάτες (συνολικά ήταν 170) και τα 71 μέλη του πληρώματος να παραμένουν στο πλοίο όπου έχουν μεταβεί υγειονομικές αρχές.
Ποιο είναι το ένοχο παθογόνο
Οι ορθοχανταϊοί, πιο γνωστοί ως χανταϊοί, αποτελούν μια ομάδα ιών που απαντώνται κυρίως σε τρωκτικά, αλλά μπορούν να μολύνουν τους ανθρώπους, μέσω επαφής με περιττώματα, ούρα ή σάλιο ή απευθείας με δάγκωμα.
Ωστόσο, μόνο ένας ιός από αυτούς μπορεί να μεταφερθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο. Πρόκειται για τον ιό των Άνδεων, όπως αποκαλείται, ο οποίος θεωρείται ιδιαίτερα σπάνιος και το γεγονός αυτό προβληματίζει τον ΠΟΥ αναφορικά με την μετάδοση του χανταϊού σε έξι άτομα (εφόσον αποδειχθεί) στο κρουαζιερόπλοιο.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Άνταμ Τέιλορ του Πανεπιστημίου του Λάνκαστερ στη Μ. Βρετανία, υπάρχουν τουλάχιστον 38 αναγνωρισμένα είδη χανταϊών παγκοσμίως, 24 από τα οποία προκαλούν ασθένειεςστους ανθρώπους.
Τρωκτικά όπως ποντίκια, αρουραίοι και αρουραίοι αποτελούν τις φυσικές δεξαμενές αυτών των ιών. Από τη μεριά της η Δρ. Γιομάνι Σαραθκτουμάρα, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Κουίνσλαντ, επισημαίνει σε δημοσίευμα στον Guardian ότι οι λοιμώξεις από χανταϊό είναι πολύ σπάνιες στους ανθρώπους και συχνά διαγιγνώσκονται λανθασμένα στις τροπικές χώρες καθώς συγχέονται με άλλες λοιμώξεις, όπως η λεπτοσπείρωση, η οποία μεταδίδεται επίσης από ζώα.
Ποια είναι τα δύο σοβαρά νοσήματα που προκαλεί ο χανταϊός
Οι χανταϊοί μεταδίδονται στους ανθρώπους μέσω εισπνοής ή επαφής με μολυσμένα κόπρανα, ούρα και σάλιο τρωκτικών – ή, σπανιότερα, μέσω δαγκωμάτων και γρατζουνιών από μολυσμένα ζώα. Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι γεωργικές κοινότητες διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο, εξαιτίας της μεγαλύτερης πιθανότητας έκθεσης σε μολυσμένα τρωκτικά.
Ο αναπληρωτής καθηγητής Βίνοντ Μπαλασουμπραμάνιαν μοριακόςιολόγος στο Πανεπιστήμιο Μόνας της Μαλαισίας διευκρινίζει ότι οιχανταιοί δεν μεταδίδονται εύκολα από άτομο σε άτομο με τον τρόποπου συμβαίνει με τη γρίπη ή την Covid-19.
Υπάρχουν δύο κύριες γενεαλογίες χανταϊών, του «παλαιού κόσμου» και του νέου κόσμου. Οι χανταιοί του παλαιού κόσμου εντοπίζονται στην Ευρώπη και την Ασία – σε αυτούς περιλαμβάνονται ο ιός puumala hantavirus, ο ιός Hantaan και ο ιός Seoul.
Στους ανθρώπους, συνήθως προκαλούν αιμορραγικό πυρετό με νεφρικό σύνδρομο (HFRS). Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν έντονους πονοκεφάλους, πόνο στην πλάτη και την κοιλιά, πυρετός και πιθανή νεφρική βλάβη. Τα ποσοστά θνησιμότητας από τον HFRS, που προκαλείται από τους ιούς hantavirus του παλαιού κόσμου, εκτιμώνται ότι κυμαίνονται μεταξύ 1%και 15%.
Οι νέοι χανταϊοί βρίσκονται στην Αμερική και συνήθως προκαλούν οξύπνευμονικό σύνδρομο. Ο πιο συνηθισμένος τύπος στη Νότια Αμερική είναι ο ιός των Άνδεων, ο οποίος μεταδίδεται κυρίως από έναν αρουραίο πυγμαίο με μακριά ουρά.
Αυτοί οι χανταιοί προκαλούν πολύ γρήγορα εξελισσόμενο πνευμονικό σύνδρομο και αναπνευστική ανεπάρκεια. Στην αρχή, η λοίμωξη δίνει συμπτώματα σαν της γρίπης, όπως πυρετό, κόπωση και μυϊκούς πόνους, γεγονός που καθιστά την έγκαιρη διάγνωση πραγματικά δύσκολη.
«Οι νέοι χανταϊοί προκαλούν πολύ πιο σοβαρά συμπτώματα και το οξύ πνευμονικό σύνδρομο από χανταϊό έχει ποσοστό θνησιμότητας περίπου 40% στην Αμερική. Οι χανταϊοί μπορούν να έχουν μεγάλες περιόδους επώασης, μεταξύ μίας και οκτώ εβδομάδων.
Διευκρινίζεται ότι τον περασμένο Μάρτιο (του 2025), η Μπέτσι Αρακάουα , σύζυγος του ηθοποιού Τζιν Χάκμαν, πέθανε στο σπίτι τους στη Σάντα Φε μετά από οξύ πνευμονικό σύνδρομο από χανταϊό. Ακολούθως πέθανε και ο σύζυγός της ο οποίος έπασχε από Αλτσχάιμερ, καθώς έμεινε χωρίς φροντίδα.
Έρευνες και θεωρίες για το «ξέσπασμα» χανταϊού στο κρουαζιερόπλοιο
Ο ΠΟΥ δήλωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα για την πιθανολογούμενη επιδημία ιού χανταϊού στο κρουαζιερόπλοιο MVHondius. Οι πιθανές θεωρίες είναι οι εξής: Πρώτα εξετάζεται η πιθανότητα μόλυνσης από τρωκτικά στο ίδιο το σκάφος – εάν τα μολυσμένα τρωκτικά είχαν πρόσβαση σε χώρους αποθήκευσης τροφίμων, καμπίνες και άλλους κλειστούς χώρους.
Επίσης εξετάζεται η πιθανότητα – λόγω των μεγάλων περιόδων επώασης των χανταϊών- οι επιβάτες και τα μέλη του πληρώματος να έχουν εκτεθεί κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων στην ξηρά, πριν επιβιβαστούν στο πλοίο. Η τρίτη θεωρία αφορά τη μετάδοση που είναι εξαιρετικά σπάνια.
Υπάρχει θεραπεία;
Δεν υπάρχουν στοχευμένα αντιιικά φάρμακα για την αντιμετώπιση της λοίμωξης από χανταϊό. Επίσης δεν υπάρχει εμβόλιο. Συνήθως, τα κρούσματα αντιμετωπίζονται με υποστηρικτική αγωγή για την καταπολέμηση των συμπτωμάτων.
Ωστόσο, διερευνώνται αντιιικάσκευάσματα ευρέος φάσματος για την πιθανή τους χρήση ως πρώιμη θεραπεία. Για το οξύ πνευμονικό σύνδρομο από χανταϊό η υποστηρικτική φροντίδα περιλαμβάνει και χορήγηση οξυγόνου με μηχανικό αερισμό.
Πηγή: reader.gr