…Η ψυχή σιωπά και το σώμα μιλά…

Πόσοι άραγε από εμάς δεν έχουμε ακούσει ή χρησιμοποιήσει εκφράσεις όπως μου ανέβηκε το αίμα στο κεφάλι, μου ράγισε την καρδιά, μου έπρηξε το συκώτι, μου γύρισαν τα έντερα, μου ανέβηκε η πίεση κ.α., και πόσοι από εμάς δεν έχουμε βιώσει την αλήθεια των εκφράσεων αυτών στο σώμα μας; Αναλογιζόμενοι την προέλευση τους, καταλήγουμε στη λαϊκή σοφία των ρήσεων αυτών που κατάφεραν με περίτεχνο τρόπο να αποδώσουν την άμεση αλληλεπίδραση της ψυχής και του σώματος για να φτάσουμε σήμερα με τη συμβολή της επιστήμης να κάνουμε λόγο για τα λεγόμενα ψυχοσωματικά συμπτώματα.

Οι ψυχοσωματικές διαταραχές ορίζονται ως οι σωματικές ασθένειες ή δυσλειτουργίες στις οποίες ψυχολογικοί παράγοντες και κυρίως το άγχος παίζουν αιτιολογικό ρόλο. Σε αρκετές περιπτώσεις, όταν το άγχος φτάσει σε υψηλά επίπεδα και είναι παρατεταμένης διάρκειας, δημιουργεί δυσλειτουργία σε ένα μέρος του νευρικού συστήματος με αποτέλεσμα να μπλοκάρει τις λειτουργίες του σώματος που ελέγχει. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται τα ψυχοσωματικά συμπτώματα, όπου απωθημένες σκέψεις και καταπιεσμένα συναισθήματα βρίσκουν τρόπο έκφρασης και εκφόρτισης μέσω των σωματικών λειτουργιών. Από τις πιο γνωστές ψυχοχωματικές παθήσεις είναι η ταχυκαρδία, η σπαστική κολίτιδα, το σφίξιμο στο στομάχι, το σφίξιμο των δοντιών ιδίως κατά τη νύχτα, το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης. Θεωρείται πως η επιλογή του σωματικού σημείου εκδήλωσης της νόσου δεν είναι τυχαία αλλά έχει κάποιο νόημα, ένα λανθάνον περιεχόμενο η σημασία του οποίου μπορεί να ‘’αποκαλυφθεί’’ μέσω της ψυχοθεραπείας.

Βέβαια, είναι σημαντικό να μην τρέξουμε να χαρακτηρίσουμε ένα οργανικό σύμπτωμα ως ψυχοσωματικό, αφού βασική προϋπόθεση για να γίνει κάτι τέτοιο, είναι ο αποκλεισμός οργανικού ή παθολογικού παράγοντα. Χρήσιμο θα ήταν να υπάρξει μια διευκρίνιση ανάμεσα στις ψυχοσωματικές παθήσεις και στις σωματοψυχικές. Στην πρώτη περίπτωση μιλάμε για σωματοποιημένο άγχος χωρίς οργανική αιτία, ενώ στη δεύτερη μιλάμε για ασθένεια με οργανική προέλευση (διαβήτης, καρκίνος, καρδιοπάθειες, αλλεργίες κ.α.) όπου το άγχος τείνει να επιδεινώνει την έκφραση και την ένταση των συμπτωμάτων.

Γιατί να αφήνουμε τον εαυτό μας, ψυχή και σώματι, να ταλαιπωρείται; Γιατί να διστάζουμε και να κωλυσιεργούμε στην αναζήτηση βοήθειας; Γιατί να στερούμαστε ανακούφισης; Η ψυχοθεραπεία αποτελεί ένα μονοπάτι προς την αντιμετώπιση των ψυχοσωματικών συμπτωμάτων. Στοχεύει στη διερεύνηση των πιεσμένων συναισθημάτων και σκέψεων, ασυνείδητων σε πολλές περιπτώσεις, στην ανάδυση τους στην επιφάνεια και στην αντιμετώπιση τους και τέλος, στην απάλειψη του στρεσογόνου παράγοντα, αν αυτό είναι εφικτό. Αν τα σωματικά συμπτώματα είναι ιδιαίτερα έντονα συνίσταται φαρμακευτική αγωγή σε συνδυασμό με ψυχολογική υποστήριξη

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΣ

Αθηνά Παχατίρογλου

- Η Αθηνά Παχατίρογλου είναι Ψυχολόγος με άδεια άσκησης επαγγέλματος, απόφοιτη του ομώνυμου τμήματος του Παντείου Πανεπιστήμιου, όπου έλαβε και τον μεταπτυχιακό της τίτλο στην Οργανωτική Ψυχολογία. Έχει ειδικευτεί στη Συστημική Ψυχοθεραπεία και Συμβουλευτική στο Εργαστήριο Διερεύνησης Ανθρωπίνων Σχέσεων και είναι κάτοχος πιστοποιητικού Ψυχοθεραπεύτριας - Συστημικής Οικογενειακής Θεραπεύτριας. Ακόμη, έχει εκπαιδευτεί σε Διαγνωστικές Διαδικασίες για Μαθησιακές και Συναισθηματικές Δυσκολίες σε παιδιά. Επί σειρά ετών έχει εργαστεί σε διάφορες δομές όπως σε παιδικούς σταθμούς στην Αθήνα και στην επαρχία, σε παιδοψυχιατρικά τμήματα, στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση, σε κέντρα για ευπαθείς ομάδες. Συντονίζει ομάδες γονέων και είναι εκπαιδεύτρια στα Κέντρα Δια Βίου Μάθησης. Παράλληλα, έχει πραγματοποιήσει και πραγματοποιεί ομιλίες σε διάφορους φορείς και διοργανώνει βιωματικά σεμινάρια για εφήβους και ενήλικες. Διατηρεί το χώρο συμβουλευτικής και ψυχοθεραπείας "Περί Ψυχής Λόγος" στη Λάρισα, όπου παρέχονται υπηρεσίες συμβουλευτικής και ψυχοθεραπείας σε άτομα, ζευγάρια, οικογένειες και ομάδες.