Η απουσία διαθήκης αποτελεί συχνό φαινόμενο στην Ελλάδα, προκαλώντας ερωτήματα για τον τρόπο διανομής της περιουσίας. Ο νόμος καθορίζει μια αυστηρή σειρά προτεραιότητας, τη λεγόμενη «κληρονομική πυραμίδα», η οποία χωρίζεται σε έξι τάξεις και περιλαμβάνει σημαντικές προβλέψεις για τους συζύγους, αλλά και νέες προτάσεις για όσους συζούν χωρίς γάμο.
Η δομή της «κληρονομικής πυραμίδας»
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η διαδοχή χωρίς διαθήκη ακολουθεί τα εξής στάδια:
-
1η τάξη: Περιλαμβάνει τον σύζυγο και τα παιδιά. Αν υπάρχει 1 παιδί, ο σύζυγος λαμβάνει το 1/3 και το παιδί τα 2/3. Αν υπάρχουν περισσότερα παιδιά, ο σύζυγος παίρνει το 1/4 και το υπόλοιπο 3/4 μοιράζεται ισόποσα στα τέκνα.
-
2η τάξη: Καλλούνται οι γονείς, τα αδέλφια και οι απόγονοι των αδελφών του θανόντος.
-
3η τάξη: Περιλαμβάνει παππούδες, γιαγιάδες και τους κατιόντες τους (θείους, πρώτα ξαδέλφια).
-
4η τάξη: Αφορά τους προπαππούδες και τις προγιαγιάδες.
-
5η τάξη: Ελλείψει συγγενών των προηγούμενων τάξεων, ο επιζών σύζυγος γίνεται μοναδικός κληρονόμος στο 100% της περιουσίας.
-
6η τάξη: Αν δεν βρεθεί κανένας κληρονόμος, η περιουσία περιέρχεται στο Δημόσιο.
Τι ισχύει για το «Εξαίρετο» και την ελεύθερη συμβίωση
Ο επιζών σύζυγος έχει πάντα δικαίωμα στο «εξαίρετο», δηλαδή στην οικοσκευή (έπιπλα, σκεύη, ρούχα κ.λπ.), ανεξάρτητα από την τάξη στην οποία καλείται. Σημαντική εξέλιξη αποτελεί το προτεινόμενο σχέδιο για τους συντρόφους σε ελεύθερη ένωση. Υπό την προϋπόθεση 3ετούς αποδεδειγμένης συμβίωσης, ο σύντροφος θα μπορεί να διεκδικήσει δικαιώματα στην κληρονομιά, αποφεύγοντας περιπτώσεις όπου η περιουσία καταλήγει στο Δημόσιο ή σε μακρινούς συγγενείς χωρίς επαφή.
Πρακτικά παραδείγματα διαδοχής
Η διαφορά μεταξύ του ισχύοντος δικαίου και των νέων προτάσεων γίνεται εμφανής μέσα από πραγματικά σενάρια:
-
Σύζυγος vs Μακρινοί συγγενείς: Σήμερα, αν υπάρχουν πρώτα ξαδέλφια, η σύζυγος παίρνει το 1/2 και τα ξαδέλφια το άλλο 1/2. Με το νέο σχέδιο, η σύζυγος θα λαμβάνει το 100%.
-
Μακροχρόνια σύντροφος: Σε περίπτωση θανάτου ηλικιωμένου με ενήλικα παιδιά, η σύντροφος που τον φρόντιζε δεν έχει σήμερα κληρονομικό δικαίωμα. Το προτεινόμενο σχέδιο της δίνει το δικαίωμα παραμονής στην κατοικία για 1 έτος και χρηματική αποζημίωση για τις υπηρεσίες που προσέφερε.
-
Ελεύθερη συμβίωση χωρίς συγγενείς: Αν ένας άγαμος πεθάνει χωρίς συγγενείς, η περιουσία πάει στο Δημόσιο. Με τις αλλαγές, η σύντροφος (μετά από 3 έτη συμβίωσης) θα μπορεί να αιτηθεί τη λήψη της κληρονομιάς εντός 4 μηνών.
Πηγή: tanea.gr
