Μέσα από ένα εκτενές οδοιπορικό που δημοσιεύτηκε στο κανάλι «φωτοΚίνηση Λάρισα» στο YouTube, ο Αστέριος Κορδοματέας καταγράφει τη σημερινή εικόνα και την ιστορική διαδρομή των ανενεργών σταθμών του Θεσσαλικού Σιδηροδρόμου, μαζί με τον Σωκράτη.
Με κεντρικό άξονα τη φράση «Εκεί που το τρένο δεν σφυρά», η διαδρομή ακολουθεί τα ίχνη της παλιάς μετρικής γραμμής, ξεκινώντας από τον σταθμό των Φαρσάλων και καταλήγοντας στο Αερινό, αναδεικνύοντας ένα σημαντικό κομμάτι της βιομηχανικής και νεότερης ιστορίας της περιοχής.
Η αφετηρία του ταξιδιού πραγματοποιείται στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Φαρσάλων, ο οποίος παρουσιάζει μια μοναδική εικόνα αναβίωσης. Όπως εξηγεί στο βίντεο ο Γιάννης Αρμανίδης, μέλος της ομάδας Φίλων Σιδηροδρομικού Σταθμού Φαρσάλων που συνέβαλε καθοριστικά στην ανάδειξη του χώρου, ο σταθμός έχει μετατραπεί σε ένα ζωντανό μουσείο, με την αρωγή εθελοντών και του Δήμου Φαρσάλων από τον Μάιο του 2016. Το αρχικό κτίριο, που υπέστη σοβαρές ζημιές στον σεισμό του 1954, ανακατασκευάστηκε στα πρότυπα των σταθμών του Βελεστίνου και των Σοφάδων.
Εντός του κτιρίου, ο χρόνος μοιάζει να έχει σταματήσει. Οι επισκέπτες μπορούν να περιηγηθούν στο γραφείο του σταθμάρχη, το οποίο είναι πλήρως εξοπλισμένο με τηλέγραφο, σήματα Μορς και ζυγαριά της εποχής. Παράλληλα, έχει γίνει αναπαράσταση της κατοικίας της οικογένειας του σταθμάρχη με αυθεντικά αντικείμενα των δεκαετιών του 1960 και 1970. Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει ένας χώρος που έχει διαμορφωθεί ώστε να προσομοιάζει στο εσωτερικό των ιταλικών αυτοκινηταμαξών Breda, οι οποίες δόθηκαν στην Ελλάδα το 1952 ως πολεμική αποζημίωση, διαθέτοντας μάλιστα και μια πολυτελή για την εποχή κατασκευή τύπου μπαρ. Η επίσκεψη στα Φάρσαλα ολοκληρώνεται βιωματικά, με μια σύντομη διαδρομή πάνω στις ράγες με μια μηχανοκίνητη δρεζίνα του 1966, όχημα που χρησιμοποιούνταν στο παρελθόν αποκλειστικά για τη μεταφορά των συνεργείων συντήρησης του δικτύου.
Η επόμενη στάση του οδοιπορικού καταγράφεται στον κατάφυτο και πλήρως εγκαταλελειμμένο σταθμό του Δασόλοφου, γνωστό στα παλαιότερα χρόνια με την ονομασία Ορμάν Μαγούλα. Η συγκεκριμένη τοποθεσία, πέρα από τη σιδηροδρομική της εγκατάλειψη, φέρει ένα εξαιρετικά βαρύ ιστορικό φορτίο. Στον περίβολο του σταθμού δεσπόζει ένα μνημείο πεσόντων, αφιερωμένο στη μνήμη 40 Ελλήνων πατριωτών, μελών του ΕΑΜ. Σύμφωνα με τα ιστορικά στοιχεία που παρατίθενται, οι άνθρωποι αυτοί απαγχονίστηκαν από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής στις 31 Μαΐου 1944, ως σκληρά αντίποινα για τον θάνατο τεσσάρων Γερμανών ύστερα από επιχείρηση ανταρτών.
Δείτε το βίντεο
Το οδοιπορικό συνεχίζεται προσεγγίζοντας τον σταθμό του Ρήγαιου (πρώην Αϊβαλί), ο οποίος βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 212 μέτρων. Ο σταθμός αυτός, που γνώρισε μεγάλη επιβατική κίνηση στο παρελθόν, διατηρεί έως σήμερα τον παλιό υδατόπυργο, μια εγκατάσταση απολύτως απαραίτητη κατά την περίοδο της ατμοκίνησης για τον ανεφοδιασμό των μηχανών με νερό. Όπως διευκρινίζεται κατά τη διάρκεια της καταγραφής, ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του Θεσσαλικού δικτύου είναι πως η χιλιομετρική απόσταση των σταθμών δεν μετριέται από την Αθήνα, αλλά με “σημείο μηδέν” το Βελεστίνο. Βάσει αυτής της μέτρησης, το Ρήγαιον απέχει λίγο παραπάνω από 25 χιλιόμετρα από την αφετηρία.
Το ταξίδι στις άγονες γραμμές καταλήγει στο Αερινό. Το κτίριο του συγκεκριμένου σταθμού, που απέχει περίπου 12 χιλιόμετρα από το Βελεστίνο, διατηρείται εξωτερικά σε ελαφρώς καλύτερη κατάσταση. Στις γραμμές του παραμένει σταθμευμένο σημαντικό μουσειακό τροχαίο υλικό. Πρόκειται για ιστορικά βαγόνια, ορισμένα εκ των οποίων χρονολογούνται πάνω από έναν αιώνα, φτάνοντας ίσως και στις απαρχές της ίδρυσης των Θεσσαλικών Σιδηροδρόμων το 1886. Τα βαγόνια αυτά είχαν αυστηρά λειτουργικό χαρακτήρα, καθώς χρησιμοποιούνταν κυρίως για τη μεταφορά και τη ρίψη χαλικιού, εξασφαλίζοντας τη σταθεροποίηση και τη διαρκή συντήρηση της σιδηροδρομικής υποδομής.
Το βίντεο κλείνει αφήνοντας πίσω της το Αερινό, με τον Αστέριο Κοδροματέα να υπογραμμίζει τη σημασία της διάσωσης αυτής της μνήμης.