Μετά από δεκαετίες σύγχυσης, η Ελλάδα αποκτά ένα σύγχρονο θεσμικό εργαλείο που απλοποιεί τη δόμηση, καταπολεμά την αυθαιρεσία και βάζει τέλος στην αβεβαιότητα. Ένα νομοθέτημα που, όπως τόνισε το υπουργείο, υπηρετεί την ανάπτυξη με κοινωνική δικαιοσύνη και περιβαλλοντική ευθύνη.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο υφυπουργός Νίκος Ταγαράς παρουσίασαν στο Υπουργικό Συμβούλιο, τον νέο Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας. Ένα έργο-τομή που συγκεντρώνει για πρώτη φορά όλη τη σχετική νομοθεσία σε ένα ενιαίο, απλό και ξεκάθαρο πλαίσιο.
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, με τον τρόπο αυτό οι μηχανικοί, οι νομικοί και όλοι οι πολίτες αποκτούν πλέον σαφείς κανόνες σχετικά με τη δόμηση, τα αυθαίρετα, τις χρήσεις γης, τις αστικές αναπλάσεις κ.λπ., η δημόσια διοίκηση απλοποιεί τις διαδικασίες, ενισχύεται η ασφάλεια δικαίου και περιορίζεται η αυθαίρετη δόμηση. Ο Κώδικας δεν φέρνει νέους κανόνες οργανώνει με σαφήνεια αυτούς που ήδη υπήρχαν.
Σύμφωνα πάντα με την ανακοίνωση του ΥΠΕΝ, όλοι οι παλιοί, διάσπαρτοι νόμοι καταργούνται και ενσωματώνονται πλέον στον Κώδικα. Έτσι, κάθε μελλοντική αλλαγή θα γίνεται αποκλειστικά σε αυτόν, εξασφαλίζοντας σαφήνεια και συνέχεια. Για παράδειγμα, ο ΓΟΚ του 1985, που είχε δημιουργήσει πολλά ερμηνευτικά προβλήματα, καταργείται οριστικά και όσα άρθρα του διατηρούνταν έχουν πλέον περάσει στον νέο Κώδικα.
Συνεπώς, ο Κώδικας σηματοδοτεί το πέρασμα σε μια νέα εποχή νομοθετικής τάξης. Με την κατάργηση όλων των παλαιών και αποσπασματικών διατάξεων και τη συγκέντρωση της ισχύουσας νομοθεσίας σε ένα ενιαίο κείμενο, αποκαθίσταται η ασφάλεια δικαίου και θωρακίζεται η διαφάνεια. Κάθε νέα τροποποίηση θα εντάσσεται πλέον αποκλειστικά στον Κώδικα, διασφαλίζοντας τη συνέχεια και τη σαφήνεια του συστήματος. Με τον τρόπο αυτό, η Ελλάδα αποκτά ένα ζωντανό νομοθετικό εργαλείο, που εξελίσσεται χωρίς να χάνει τη συνοχή του.
Ο Κώδικας αριθμεί 477 άρθρα και χωρίζεται σε 9 μέρη, που καλύπτουν:
– Χωρικό σχεδιασμό (χερσαίο και θαλάσσιο),
– Αστικές αναπλάσεις και μηχανισμούς πολεοδομίας,
– Εφαρμογή πολεοδομικών σχεδίων και απαλλοτριώσεις,
– Κανόνες δόμησης και χρήσης γης (εντός και εκτός σχεδίου),
– Πλαίσιο δόμησης με οικοδομικές άδειες και ελέγχους,
– Αυθαίρετη δόμηση,
– Επικίνδυνες οικοδομές,
– Αστική πολιτική και εθνικές στρατηγικές,
– Συλλογικά όργανα.
Σημειώνεται ότι ο Κώδικας καταρτίστηκε από ειδική επιτροπή με μέλη εγνωσμένου κύρους στο αντικείμενο της πολεοδομικής και χωροταξικής νομοθεσίας, η οποία συστάθηκε το 2020.
Χρέη προέδρου της Επιτροπής εκτέλεσε ο κ. Μενουδάκος, επίτιμος πρόεδρος του ΣτΕ, ενώ στην Επιτροπή μετείχαν λειτουργοί του ΣτΕ και του ΝΣΚ, καθηγητές ΑΕΙ, δικηγόροι, επιστήμονες εξειδικευμένοι σε θέματα χωρικού σχεδιασμού και προϊστάμενοι διευθύνσεων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Το τελικό κείμενο κατατίθεται προς ψήφιση στη Βουλή εντός του Σεπτεμβρίου.