Κόκκαλης στο συνέδριο του Economist: Οι νέες προκλήσεις για τους αγρότες από την «πράσινη συμφωνία» και τη νέα ΚΑΠ

Στις κοσμογονικού χαρακτήρα αλλαγές που θα επιφέρει στην ελληνική αγροτική οικονομία η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία στηρίζεται στους πυλώνες της «Ευρωπαϊκής ΠράσινηςΣυμφωνίας» αναφέρθηκε ο βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ και πρώην υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Βασίλης Κόκκαλης, μιλώντας στην πέμπτη διάσκεψη για τις γεωργικές επιχειρήσεις του «Economist», η οποία έγινε διαδικτυακά και είχε στο επίκεντρο την ευρωπαϊκή πράσινη συμφωνία και την αειφόρο γεωργία.

Ο Λαρισαίος πολιτικός εστίασε στην τοποθέτησή του στην «στροφή 180 μοιρών στους τρόπους παραγωγής, αγοράς και κατανάλωσης των τροφίμων» που επιχειρεί να κάνει μέσα στην ερχόμενη δεκαετία η Ευρωπαϊκή Ένωση, καλώντας γεωργούς και κτηνοτρόφους να … ξεχάσουν όσα γνώριζαν μέχρι σήμερα, και να πρωταγωνιστήσουν για την επιτυχία της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας.

Όπως εξήγησε, «οι παραγωγοί θα πρέπει να ανταποκριθούν στις νέες αυξημένες απαιτήσεις για να καταφέρουν να διατηρήσουν τον ενεργό τους ρόλο στην παραγωγική αλυσίδα, και να υιοθετήσουν πρακτικές που θα τους βοηθήσουν να «παράγουν περισσότερα με λιγότερα». Για να το επιτύχουν αυτό, η χρήση των νέων τεχνολογιών, των καινοτόμων πρακτικών, της συνεργασίας και της σύγχρονης συμβουλευτικής αποτελούν μονόδρομο.

Οι δύο στρατηγικές, «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» (F2F) και για τη βιοποικιλότητα, είναι αλληλοενισχυόμενες, και όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η Κομισιόν «φέρνουν σε επαφή τη φύση, τους γεωργούς, τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές για να εργαστούν από κοινού για ένα ανταγωνιστικό βιώσιμο μέλλον».

Μεγάλες ανατροπές

Οι στόχοι της ειδικής στρατηγικής F2F είναι ιδιαίτερα φιλόδοξοι, καθώς προβλέπουν έως το 2030:

Μείωση κατά 50% της χρήσης χημικών φυτοφαρμάκων και του κινδύνου που συνδέεται με αυτά, και κατά 50% της χρήσης των πιο επικίνδυνων φυτοφαρμάκων. Η Επιτροπή θα λάβει μέτρα για την εξεύρεση εναλλακτικών λύσεων και τη διατήρηση των εισοδημάτων των γεωργών, μεταξύ των οποίων η βελτίωση των διατάξεων για την ολοκληρωμένη φυτοπροστασία και η προώθηση της ευρύτερης χρήσης ασφαλών εναλλακτικών τρόπων προστασίας της συγκομιδής από επιβλαβείς οργανισμούς και ασθένειες.

Μείωση των απωλειών θρεπτικών ουσιών τουλάχιστον κατά 50%, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι δεν θα υπάρξει υποβάθμιση της γονιμότητας του εδάφους. Σκοπός είναι με τον τρόπο αυτό να μειωθεί η χρήση λιπασμάτων τουλάχιστον κατά 20%.

Μείωση κατά 50% των πωλήσεων αντιμικροβιακώνφαρμάκων που θα ισχύσουν από το 2022 για τα εκτρεφόμενα ζώα και τις υδατοκαλλιέργειες. Σύμφωνα με την Επιτροπή, η μικροβιακή αντοχή που συνδέεται με τη χρήση αντιμικροβιακών οδηγεί σε περίπου 33.000 θανάτους στην ΕΕ κάθε χρόνο.

Αύξηση των εκτάσεων βιολογικής καλλιέργειας έως το 25% της γεωργικής γης. Σημειώνεται ότι σήμερα μόνο το 8% περίπου της γεωργικής έκτασης στην ΕΕ αφορά βιολογικές καλλιέργειες. Για να επιτευχθεί ο στόχος πρέπει να εξασφαλιστεί η βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη του τομέα και να προωθηθεί η ζήτηση.

Κτηνοτροφία

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, ο πρωτογενής τομέας είναι υπεύθυνος για το 10,3% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην ΕΕ και σχεδόν το 70% αυτών προέρχονται από την κτηνοτροφία (μεθάνιο, οξείδιο του αζώτου χωρίς CO2). Η στρατηγική F2F επικεντρώνεται λοιπόν και στην ανάπτυξη της βιώσιμης ζωικής παραγωγής και τη μείωση των περιβαλλοντικών και κλιματικών επιπτώσεων της κτηνοτροφίας.

Ειδικότερα, η ΚΑΠ θα συνοδεύσει αυτόν τον μετασχηματισμό με την υποστήριξη καινοτόμων λύσεων και βιώσιμων πρακτικών παραγωγής. Η Επιτροπή θα διευκολύνει επίσης τη διάθεση στην αγορά βιώσιμων και καινοτόμων πρόσθετων υλών ζωοτροφών που συμβάλλουν στη μείωση του σχετικού αποτυπώματος αερίων του θερμοκηπίου (GHG) και της ρύπανσης των υδάτων και της ατμόσφαιρας.

Επιπλέον, το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» θα προωθήσει την έρευνα για να αυξηθεί η διαθεσιμότητα και οι πηγές εναλλακτικών πρωτεϊνών.

Βιώσιμη κατανάλωση

Στο πλαίσιο της στρατηγικής θα δοθεί έμφαση στην πληροφορία που πρέπει να φθάνει στον καταναλωτή. Προτεραιότητα είναι η υποχρεωτική σήμανση διατροφής στο μπροστινό μέρος της συσκευασίας.

Συμβουλευτικές υπηρεσίες

H Επιτροπή θα προωθήσει αποτελεσματικά τα συστήματα γνώσης και καινοτομίας της γεωργίας (AKIS), με τη συμμετοχή όλων των παραγόντων της αλυσίδας τροφίμων. Μάλιστα στα στρατηγικά τους σχέδια, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αυξήσουν την υποστήριξή τους για το AKIS και να ενισχύσουν τους πόρους που απαιτούνται για την ανάπτυξη και τη διατήρηση κατάλληλων συμβουλευτικών υπηρεσιών που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων της Πράσινης Συμφωνίας.

Βιωσιμότητα

Προκειμένου να επιταχυνθεί και να διευκολυνθεί αυτή η μετάβαση, η Επιτροπή θα προτείνει νομοθετική πρωτοβουλία για ένα βιώσιμο σύστημα τροφίμων πριν από το τέλος του 2023.

Επιπλέον, θα αναπτύξει σχέδιο έκτακτης ανάγκης για τη διασφάλιση της προσφοράς τροφίμων και της επισιτιστικής ασφάλειας που θα πρέπει να εφαρμόζεται σε περιόδους κρίσης.

Το αποθεματικό για την κρίση στον γεωργικό τομέα θα ανανεωθεί ώστε το πλήρες δυναμικό του να μπορεί να χρησιμοποιηθεί ευθύς εξαρχής σε περίπτωση κρίσης στις γεωργικές αγορές.

Κοινή Αγροτική Πολιτική

Η πρόταση της Επιτροπής για τη νέα ΚΑΠ  επικεντρώνεται ήδη στη βιωσιμότητα και στη σύνδεσή της με το περιβάλλον, το κλίμα και την ασφάλεια των τροφίμων. Θυμίζουμε ότι το 40% του προτεινόμενου προϋπολογισμού προορίζεται σε δράσεις για το κλίμα. Η ΚΑΠ περιλαμβάνει βασικά εργαλεία για την επίτευξη των στόχων της Πράσινης Συμφωνίας, όπως είναι τα νέα «οικολογικά προγράμματα». Αυτά, σύμφωνα με την Κομισιόν, θα προσφέρουν σημαντική ροή χρηματοδότησης για την προώθηση βιώσιμων πρακτικών, όπως η γεωργία ακριβείας, κα.

Σύμφωνα με την ειδική στρατηγική, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι τα οικολογικά προγράμματα τροφοδοτούνται από τους κατάλληλους πόρους και υλοποιούνται στα στρατηγικά σχέδια. Μάλιστα η Κομισιόν θα υποστηρίξει τη θέσπιση ενός ελάχιστου προϋπολογισμού οριοθέτησης για τα οικολογικά προγράμματα.

Ανησυχίες και επιφυλάξεις από τα Κράτη-Μέλη

Συνίσταται (οι ανησυχίες) σχετικά με την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας κυρίως όσον αφορά τις οικονομικές επιπτώσεις των φιλόδοξων στόχων της στον πρωτογενή τομέα.

Οι στόχοι της στρατηγικής πρέπει να ευθυγραμμιστούν με τις αποφάσεις χρηματοδότησης της ΚΑΠ και πρέπει να διασφαλιστεί ένα δίκαιο εισόδημα στους παραγωγούς και αυτή πρέπει να είναι η θέση της χώρας μας.

Η μετάβαση που επιδιώκεται μέσω της στρατηγικής δεν αφορά αποκλειστικά τους αγρότες, αλλά και τους καταναλωτές και κατά συνέπεια όλους τους εμπλεκόμενους στην αγροδιατροφική αλυσίδα φορείς.

Στην στρατηγική μετάβασης πρέπει να ληφθούν υπ’ όψιντα διαφορετικά σημεία εκκίνησης και οι διαφορετικές περιστάσεις και συνθήκες των κρατών-μελών σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας.»

Κάντε εγγραφή στο κανάλι μας για να βλέπετε πρώτοι όλα τα νέα βίντεο!