Τα προσωπικά δεδομένα εν μέσω πανδημίας

Της Ανθής Γιάγκα – Δικηγόρου Λάρισας

Μια κατάσταση πανδημίας, όπως αυτή που βιώνουμε σήμερα, δημιουργεί ανάγκες που πρέπει να αντιμετωπιστούν άμεσα και συνθήκες που πιθανόν ποτέ πριν να μην είχαμε αναλογιστεί. Τόσο σε επίπεδο υγειονομικής περίθαλψης όσο και σε νομικό επίπεδο, καθώς ήδη το τελευταίο διάστημα έχει εκδοθεί πλήθος Πράξεων Νομοθετικού Περιεχομένου και Υπουργικών Αποφάσεων με μεγάλη γκάμα ρυθμίσεων που ως κύριο σκοπό τους έχουν το περιορισμό της μετάδοσης του ιού.

Ωστόσο, πολλά από τα νέα μέτρα που έχουν επιβληθεί στηρίζονται-και ως ένα βαθμό απολύτως δικαιολογημένα-στην συλλογή προσωπικών δεδομένων, πληροφοριών δηλαδή που αφορούν σε κάποιο πρόσωπο και που επιγραμματικά είναι το όνομά του, στοιχεία ταυτότητας, στοιχεία διεύθυνσης ή ακόμη και δεδομένα σχετικά με την υγεία του. Έτσι, συλλέγονται δεδομένα κυρίως στην περίπτωση που πραγματοποιείται ιχνηλάτηση των επαφών ενός νοσούντος, ο αρμόδιος φορέας αναζητά δηλαδή τα πρόσωπα που συναναστράφηκε ο ασθενής ως πιθανούς φορείς, ενώ υφίσταται ως σκέψη και η δημιουργία ενός εθνικού μητρώου ασθενών με κορωνοϊό.  Επίσης, και στους χώρους εργασίας, ο εργοδότης μπορεί να συλλέγει δεδομένα που έχουν να κάνουν με την υγεία των εργαζομένων. Αυτό το τελευταίο ειδικά αποτελεί ένα πολύ σημαντικό ζήτημα που βιώνουν πολλοί εργαζόμενοι στην καθημερινότητά τους.

Ένας μεγάλος αριθμών χώρων εργασίας σήμερα δεν λειτουργούν,όμως εκεί ειδικά που η τηλεργασία είναι αδύνατη, όπως σε νοσοκομεία, καταστήματα τροφίμων, δημόσιες υπηρεσίες, η ανάγκη διατήρησης ενός υγιούς περιβάλλοντος είναι αναμφισβήτητα θεμελιώδης. Τι υποχρεώσεις έχει ένας εργοδότης, λοιπόν, και ποια είναι τα προσωπικά δεδομένα που μπορεί να συλλέγει;

Οι απαντήσεις γι’ αυτό έρχονται από τον ίδιο το νόμο, τον περίφημο Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων αλλά και τον Κώδικα για την Υγεία και την Ασφάλεια των εργαζομένων (Νόμος 3850/2010). Ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος από το νόμο να τηρεί την υγεία και την ασφάλεια στον εργασιακό χώρο, συνεπώς είναι υποχρεωμένος να συλλέγει και ορισμένα δεδομένα υγείας των εργαζομένων. Στην περίπτωση της επιδημίας του κορωνοϊού η υποχρέωση αυτή βέβαια παραμένει, χωρίς αυτό να σημαίνει απόλυτη ελευθερία του εργοδότη να πράττει κατά βούληση.

Ερωτήματα που τίθενται είναι: Μπορεί ο εργοδότης να θερμομετρά τους εργαζομένους και να καταγράφει τη σωματική θερμοκρασία; Μπορεί να τους δίνει ερωτηματολόγια σχετικά με την υγεία τους προς συμπλήρωση; Σε περίπτωση κρούσματος ενημερώνει το σύνολο του προσωπικού της επιχείρησης για την ταυτότητα του νοσούντος;

Δεν είναι πάντοτε δυστυχώς εύκολο σε αυτά τα ερωτήματα να απαντήσουμε με ένα ναι ή ένα όχι δεδομένης της κατάστασης που βρίσκεται σε εξέλιξη. Η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων της χώρας μας, γι’ αυτά ακριβώς τα θέματα εξέδωσε οδηγίες, οι οποίες πάντως δεν είναι ιδιαίτερα ξεκάθαρες.

Σύμφωνα με τις οδηγίες αυτές ο εργοδότης θα πρέπει να χρησιμοποιεί τακτικές όπως η θερμομέτρηση και το ερωτηματολόγιο μόνο ως έσχατα μέσα. Επίσης, ακόμη και αν τελικά καταφύγει εκεί δεν επιτρέπεται να το κάνει συστηματικά και με μεγάλη χρονική διάρκεια γιατί με αυτό τον τρόπο τελικά θα δημιουργήσει προφίλ υγείας του κάθε εργαζομένου και δε θα περιοριστεί απλά στη διατήρηση ενός υγιούς εργασιακού περιβάλλοντος. Όσο για την περίπτωση εμφάνισης κρούσματος εκεί ο εργοδότης φυσικά υποχρεούται να ενημερώσει το λοιπό προσωπικό σχετικά, η ταυτότητα όμως του νοσούντος δεν είναι πάντοτε αναγκαίο να αποκαλυφθεί. Βέβαια, όλοι μας σκεφτόμαστε πως σε πολύ μικρές επιχειρήσεις η απόκρυψη της ταυτότητας του νοσούντος πιθανόν στην πράξη να είναι αδύνατη. Τέλος, όλα αυτά τα δεδομένα που ο εργοδότης έχει συλλέξει δε μπορεί να τα διατηρήσει για το χρονικό διάστημα που ο ίδιος επιθυμεί. Τα μέτρα εξάλλου εφαρμόζονται αποκλειστικά στο χρονικό διάστημα έξαρσης της επιδημίας και έπειτα κάθε δεδομένο που διατηρείται πρέπει να καταστραφεί.

Η προστασία των δεδομένων στη σημερινή συγκυρία, παρά τις μεγάλες δυσκολίες που υπάρχουν, δεν πρέπει να παραβλέπεται, ειδικά σε ό,τι αφορά τους εργαζομένους που η θέση τους λόγω της οικονομικής κατάστασης γίνεται όλο και πιο επισφαλής. Ας τους ευχηθούμε δύναμη και υπομονή!

Κάντε εγγραφή στο κανάλι μας για να βλέπετε πρώτοι όλα τα νέα βίντεο!